Gordijnen ophangen: op welke hoogte en breedte je de rail monteert

Er is één ingreep die een kamer meteen duurder laat ogen en die vrijwel niets kost aan materiaal: gordijnen hoger en breder ophangen dan het raam. De meeste mensen monteren de rail precies boven het kozijn en precies zo breed als het glas, en dat is nou net de maat die een kamer kleiner en goedkoper maakt.

De regel die alles verandert

Hang de rail zo hoog mogelijk en laat het gordijn breder uitlopen dan het raam. Twee simpele keuzes, twee grote effecten. Hoog ophangen trekt het oog omhoog en laat het plafond hoger lijken. Breed ophangen zorgt dat het gordijn in open stand naast het glas hangt in plaats van ervoor, waardoor je meer daglicht binnenkrijgt en het raam groter oogt.

In getallen: monteer de rail ongeveer 15 tot 20 centimeter boven het kozijn, of tegen het plafond als er minder ruimte is. Laat de rail aan beide kanten 20 tot 30 centimeter voorbij het kozijn doorlopen. Bij een raam van 140 centimeter breed wordt je rail dus al snel 190 centimeter.

Mijn ervaring is dat mensen hier huiverig voor zijn omdat het overdreven klinkt. Dat is het bij het opmeten ook, tot het hangt. Ik heb nog nooit iemand meegemaakt die achteraf zei dat het te hoog was. Wel het omgekeerde, elke keer opnieuw.

Lengte: tot de vloer, en dan een keuze

Gordijnen die halverwege de muur eindigen, doen niets voor een ruimte. Ga altijd naar de vloer, met drie varianten:

Zwevend. De zoom hangt ongeveer één centimeter boven de vloer. Netjes, praktisch, makkelijk stofzuigen. Dit is de veiligste keuze en de meest gebruikte.

Kissing. De zoom raakt de vloer net. Ziet er strak uit, maar vraagt een vlakke vloer en een perfect gemeten lengte, want een centimeter te kort valt meteen op.

Puddling. Vijf tot vijftien centimeter extra lengte, zodat de stof op de vloer valt. Sfeervol in een slaapkamer of bij zware linnen stoffen, onhandig bij een schuifpui of huisdieren.

Meet de lengte vanaf het punt waar de haak of de ring in de rail komt, niet vanaf de rail zelf. Dat scheelt algauw twee tot vier centimeter, en dat is precies het verschil tussen mooi en te kort.

Breedte van de stof: de plooifactor

Een gordijn dat plat voor het raam hangt, mist het hele punt. De volheid komt van de plooifactor: hoeveel keer de railbreedte je aan stof gebruikt.

• Factor 1,5 is de minimumvariant. Bij dunne vitrage nog acceptabel, bij dikke stof armoedig.
• Factor 2 is de standaard en werkt bij vrijwel elke stof.
• Factor 2,5 tot 3 geeft een luxe, zware val. Duurder, maar het verschil is direct zichtbaar.

Bij een rail van 190 centimeter en factor 2 heb je dus 380 centimeter stof nodig, verdeeld over twee banen. Wie op stof bespaart, ziet dat terug in de val. Dit is de post waar besparen het meest opvalt, en de reden dat een goedkoop gordijn in een dure kamer eruitspringt. Datzelfde gaat op voor andere textiel in een ruimte, zoals bij sierkussens die hun vulling kwijt zijn: volume is wat je ziet, niet de prijs op het kaartje.

Zo hang je ze op

1. Meet het kozijn: breedte en de hoogte van de bovenkant tot de vloer. Noteer alles in centimeters op één briefje.
2. Bepaal de railpositie: 15 tot 20 centimeter boven het kozijn, of tegen het plafond. Aan beide zijden 20 tot 30 centimeter overstek.
3. Controleer wat er in de muur zit. Boven een kozijn zit vaak een latei of een stalen balk, en soms lopen er leidingen. Gebruik een leidingzoeker voordat je boort.
4. Teken de steunen af. Om de 60 tot 80 centimeter een steun, en altijd één binnen tien centimeter van elk uiteinde. Gebruik een waterpas of een laser, niet je oog: een scheve rail zie je aan de zoom.
5. Boor en plug passend bij de ondergrond. Gipsplaat vraagt hollewandpluggen, gasbeton vraagt speciale pluggen, in beton werkt een gewone slagplug prima.
6. Hang de rail, dan de haakjes, dan de stof. Meet de lengte pas definitief op als de rail hangt en de haken erin zitten.
7. Laat nieuwe gordijnen een week hangen voordat je de zoom vaststelt. Stof zakt uit, zeker linnen en katoen. Zoom je meteen, dan hangen ze na een maand op de vloer.
8. Vorm de plooien. Trek het gordijn dicht, duw de plooien met de hand in een gelijkmatige harmonica en bind ze losjes met een lint of een oude panty. Laat dat twee dagen zitten. Daarna vallen de plooien vanzelf goed.

Wat je nodig hebt

• Boormachine met steenboor, en een klopboor voor beton. Te huur bij Boels of te koop bij Gamma, Praxis en Hornbach.
• Pluggen en schroeven die passen bij je muur. Vraag in de bouwmarkt om advies met een foto van de muur, dat scheelt een tweede rit.
• Leidingzoeker. Vanaf ongeveer twintig euro, en goedkoper dan een geraakte waterleiding.
• Waterpas of laserwaterpas, rolmaat, potlood.
• Rail of roede. Rails lopen soepeler bij zware stoffen, roedes zijn decoratiever. Verkrijgbaar bij Karwei, Ikea, Praxis en gordijnspeciaalzaken.
• Gordijnstof of kant-en-klare gordijnen, met de plooifactor meegerekend.
• Trapje, en iemand die het gordijn vasthoudt terwijl jij meet.

De fouten die het vaakst voorkomen

Te weinig steunen is er één. Een zwaar gordijn met steunen om de meter gaat doorhangen in het midden, en dat trek je er niet meer uit. De tweede is de rail precies zo breed als het kozijn, waardoor het gordijn overdag altijd een deel van het glas bedekt. De derde is een verduisteringsgordijn te smal ophangen: dan valt er licht langs de zijkanten naar binnen en werkt het niet.

Onderschat ook niet wat gordijnen doen voor warmte en geluid. Dikke, tot de vloer hangende gordijnen dempen galm merkbaar en houden ’s winters warmte binnen. Milieu Centraal zet op een rij welke maatregelen aan ramen echt schelen, en gordijnen zijn daarbij de goedkoopste stap die je zonder verbouwing zet.

Combineren met de rest van de kamer

Kies de kleur van je gordijn dicht bij de muurkleur als je de ruimte rustig wilt houden, en juist contrasterend als je het raam als element wilt laten spreken. Bij een Japandi-woonkamer werkt ongebleekt linnen in een tint naast de muur bijna altijd, terwijl een donker gordijn in zo’n ruimte de rust breekt.

Let er tot slot op dat gordijn, vloerkleed en bank niet alle drie om aandacht vragen. Twee rustige en één opvallend is een verhouding die vrijwel altijd standhoudt, en die je ook terugziet bij de keuze welk formaat vloerkleed onder je eettafel hoort.

Hoog, breed, tot de vloer en genoeg stof. Wie die vier aanhoudt, hangt gordijnen op die eruitzien alsof er een stylist aan te pas is gekomen.