Een Noords avondritueel voor meer rust in huis: zo richt je het in

Zondagnacht 25 oktober gaat de klok een uur terug, en vanaf dan is het al donker voordat de meeste mensen aan tafel zitten. Op de kortste dag gaat de zon volgens de Rijksoverheid rond half vijf onder. Dat maakt de avond lang, en of die lange avond rustig voelt of onrustig, hangt voor een flink deel af van hoe je huis is ingericht.

Precies daarover ging een ervaringsstuk dat Apartment Therapy op 19 oktober publiceerde. Redacteur Lizzy Francis probeerde een maand lang kvällsro, Zweeds voor avondrust. Het ritueel komt van een Instagramaccount over Noords wonen en bestaat uit een paar vaste stappen. Om acht uur gaat het grote licht uit en gaan de lampen aan. De slaapkamer wordt koeler, bijvoorbeeld door het raam open te zetten. Voordat je je werkplek verlaat, schrijf je de taken voor morgen op. Het laatste uur voor het slapen is voor thee en iets zonder scherm, zoals een boek of een gesprek.

Haar conclusie is eerlijk. De telefoon wegleggen was veruit het moeilijkste deel, en ze greep er uit gewoonte steeds weer naar. Haar slaapkwaliteit veranderde volgens haar slaaptracker nauwelijks, maar op de avonden dat ze las, viel ze wel eerder in slaap en sliep ze dus langer. Wat opvalt is dat de stappen die haar makkelijk afgingen, stappen waren die ze al in haar huis had ingebouwd. Ze had al sfeerlampen in plaats van een plafondlamp, ook in de keuken, en een wekker zodat haar telefoon niet naast het bed hoefde te liggen. Dat is de les die je ook voor je eigen huis kunt trekken. Een ritueel houd je vol als de inrichting het makkelijk maakt.

Het grote licht uit, zonder dat je er elke avond aan hoeft te denken

De eerste stap van kvällsro is de makkelijkste om in je huis vast te leggen. Zorg dat je woonkamer niet afhankelijk is van één lamp aan het plafond. Een paar lampen op verschillende hoogtes, een staande lamp naast de bank, een tafellamp op het dressoir en een klein lampje in de vensterbank, geven samen een zachter licht dan één felle bron. Kies lampen met warm wit licht. Op de verpakking staat dat als extra warm wit, rond 2700 kelvin.

Wil je dat het moment vanzelf komt, zet de lampen dan op een tijdschakelaar of een slimme stekker die ze om acht uur aanzet. Dan hoef je alleen nog het plafondlicht uit te doen. Een oplaadbare tafellamp is handig op plekken zonder stopcontact, zoals de eettafel of een boekenkast. Waar je op let bij zo’n lamp, lees je in ons stuk over oplaadbare tafellampen.

Een vaste plek voor de telefoon, buiten de slaapkamer

Het struikelblok uit het ervaringsstuk is geen wilskracht maar een plek. Zolang de telefoon binnen handbereik ligt, pak je hem. Geef hem daarom een vaste laadplek die niet in de woonkamer en niet in de slaapkamer is. Een laadstation op een kastje in de hal of in de keuken werkt goed, omdat je er aan het eind van de avond langsloopt en hem daar dan neerlegt. Gebruik je de telefoon als wekker, dan heb je een gewone wekker naast het bed nodig. Anders gaat hij toch weer mee naar boven.

Wie een stap verder wil, kan een hele kamer of hoek zonder schermen inrichten. Dat is een woontrend die we eerder beschreven in ons stuk over een analoge kamer zonder schermen.

Een leeshoek die uitnodigt

Het uur zonder scherm vraagt om een plek waar je graag zit. Dat hoeft geen aparte kamer te zijn. Een fauteuil of een hoek van de bank met een leeslamp erachter, een plaid binnen bereik en een klein tafeltje voor een kop thee is genoeg. Zet de boeken die je wilt lezen er zichtbaar naast, op een plank of in een mand. Wat je ziet liggen, pak je eerder dan wat in de kast staat.

Het helpt als die hoek uit het zicht van de televisie ligt. Een televisie die je vanuit je leesstoel ziet, trekt net zo hard als de telefoon. Kan dat in jouw woonkamer niet, zet dan een kast of een grote plant tussen de stoel en het scherm.

De slaapkamer koel en leeg

De Zweedse gewoonte om het raam open te zetten, past goed bij een Nederlands najaar. Het ritueel gaat ervan uit dat je in een koele kamer makkelijker tot rust komt dan in een warme. Zet de radiator in de slaapkamer laag en lucht kort voordat je naar bed gaat. Wie het raam de hele nacht open wil laten, doet er goed aan een raamhor of inbraakwerende uitzetter te gebruiken.

Maak de slaapkamer daarnaast zo rustig mogelijk. Een werkplek, een wasrek en een stapel spullen voor later houden je hoofd bezig op het moment dat het stil zou moeten worden. In ons stuk over veertien dingen die je uit je slaapkamer kunt halen staat wat je weg kunt doen.

Wat je nodig hebt

Je hoeft niets ingrijpends te kopen om dit ritueel in je huis een plek te geven. Veel heb je misschien al.

• Twee of drie lampen met warm wit licht voor de woonkamer, bij IKEA, HEMA of de bouwmarkt.
• Een tijdschakelaar of slimme stekker, te koop bij de bouwmarkt of een elektronicawinkel.
• Een laadstation of een vaste schaal voor de telefoons, voor in de hal of de keuken.
• Een gewone wekker voor naast het bed.
• Een leeslamp, een plaid en een klein bijzettafeltje voor de leeshoek.
• Een notitieboek voor de takenlijst van morgen, voor op je werkplek.

Begin met één ding, het liefst de lampen. Volgens het ervaringsstuk gaan de stappen die al in je huis zitten vanzelf, en de rest wordt makkelijker naarmate de avond zichzelf meer regelt. Na zondag is er in elk geval genoeg donker om het te proberen.