Lelijke radiator in huis? Zo maak je er een blikvanger van

Nu de verwarming weer aangaat, valt hij ineens weer op. Die radiator onder het raam, met vergeelde lak, een paar roestplekjes of een ombouw van spaanplaat uit de jaren tachtig. Je kunt er moeilijk omheen kijken, maar vervangen is een flinke klus. Gelukkig hoeft dat ook niet. Met een nieuwe kleur of een slimme ombouw wordt het lelijkste ding in de kamer soms juist het onderdeel waar iedereen naar vraagt.

De make-over die liet zien wat er kan

Stijlredacteur Emma Dangel van het Amerikaanse Apartment Therapy beschreef op 11 oktober hoe ze de radiatoren in haar huurappartement aanpakte. De oude ombouwen waren zo vaak overgeschilderd dat ze niet meer open konden, en de roostergaatjes waren bijna dichtgeslibd. Ze bouwde zelf nieuwe ombouwen, als een groot fotolijstframe van hout met geperforeerde aluminium platen erin. Het slimste detail vond ik de magneten. De ombouwen klikken los, zodat ze de radiator eindelijk kon schoonmaken. Daarachter bleek een dikke laag stof en pluis te zitten.

Dat Amerikaanse appartement heeft andere radiatoren dan het gemiddelde Nederlandse huis, maar het idee werkt hier net zo goed. Een open, luchtige ombouw die je makkelijk weghaalt, is iets heel anders dan een dichte kast om je verwarming heen.

Optie 1, de radiator zelf een kleur geven

De snelste make-over is verf. Een radiator in dezelfde kleur als de muur valt bijna weg, wat in een rustig interieur heel mooi is. Een radiator in een contrasterende kleur, zoals okergeel, diep groen of terracotta, maakt er juist een accent van. Ik ben zelf fan van die tweede aanpak, zeker bij een oude ledenradiator met mooie ribben. Die vorm verdient het om gezien te worden.

Wat je wel en niet mag met verf op een radiator

Gewone muurverf is geen goed idee. Gebruik een lak die tegen de warmte kan. Verfmerk Histor legt in de kluswijzer voor radiator schilderen uit dat hun radiatorlak warmtebestendig is tot 100 graden, en dat is voor een gewone cv-radiator ruim genoeg. Verder zijn dit de regels die je niet wilt overslaan.

• Zet de radiator ruim van tevoren uit. Lak op een warme radiator droogt te snel en gaat strepen.
• Ontvet en schuur. Was de radiator met warm water en ontvetter en schuur hem daarna egaal mat. Roestplekken schuur je extra goed, anders komt de roest terug.
• Gebruik een grondverf als je over kaal metaal of een andere laksoort heen gaat.
• Plak de thermostaatkraan en de leidingen af en verf daar niet overheen. Een vastgeverfde kraan draait niet meer goed.
• Reken op twee laklagen met tussendoor een paar uur droogtijd.
• Laat de radiator na de laatste laag ruim drogen voor je hem weer aanzet. Histor noemt daar geen vaste termijn voor, dus kijk op het blik van de lak die je gebruikt.

Huur je, overleg dan eerst met de verhuurder voordat je de radiator van kleur verandert. Dan voorkom je gedoe bij het opleveren.

Optie 2, een ombouw die meedoet in je interieur

Wil je de radiator echt uit het zicht, dan is een ombouw de oplossing. Daarbij geldt één harde regel, de warmte moet de kamer in kunnen. Een radiator geeft zijn warmte af doordat lucht langs de platen stroomt. Een dichte kast of een dikke houten plank vlak boven de radiator houdt die luchtstroom tegen, en dan wordt je kamer minder warm terwijl de ketel net zo hard werkt.

Een goede ombouw heeft daarom deze kenmerken.

• Een open voorkant van geperforeerd metaal, rotan vlechtwerk of houten latten met ruimte ertussen.
• Een open bovenkant of een flinke spleet tussen de radiator en de bovenplaat, zodat warme lucht kan opstijgen.
• Ruimte aan de onderkant, zodat koude lucht van de vloer kan aanstromen.
• Uitneembaar, met magneten of losse haken, zodat je kunt stofzuigen en bij de thermostaatkraan kunt.

Een bovenblad maakt van een ombouw meteen een smalle sidetable of plantenplank. Leuk, maar zet er geen planten op die niet tegen droge warmte kunnen, en laat altijd een paar centimeter lucht tussen de radiator en het blad. Wil je de radiator liever als een soort wandrek gebruiken, dan is het ontwerp dat van je radiator een wandrek maakt een mooie variant.

Eerst schoonmaken, dan pas mooi maken

Het detail uit het verhaal van Dangel dat ik het meest herken, is wat er achter haar oude ombouwen zat. Stof en pluis tussen de platen van een radiator zie je niet, maar ze isoleren wel en ze zorgen voor die typische schroeilucht als de verwarming voor het eerst aangaat. Begin elke radiatorklus dus met een radiatorborstel en de stofzuiger. Wordt de radiator daarna nog steeds niet goed warm, dan is er iets anders aan de hand, en dan helpt ons artikel over een radiator die niet warm wordt je verder.

Benodigdheden

Alles hieronder vind je bij een bouwmarkt zoals Gamma, Praxis, Karwei of Hornbach. Geperforeerd plaatmetaal en rotan vlechtwerk liggen daar ook, of bij een houthandel.

• Radiatorborstel en stofzuiger
• Ontvetter, emmer en spons
• Schuurpapier korrel 240
• Afplaktape en afdekfolie of stucloper
• Grondverf voor metaal
• Radiatorlak in de kleur van je keuze
• Een radiatorkwast (gebogen model) en een kleine lakroller
• Voor een ombouw houten latten, geperforeerd metaal of rotan, houtschroeven, magneetsnappers en een decoupeerzaag