Galm in huis: akoestische panelen als wanddecoratie die geluid dempt

Akoestische panelen waren lang iets voor kantoren en vergaderzalen. Grijze vierkanten aan het plafond die niemand mooi vond. Dat is snel aan het veranderen, en het mooiste voorbeeld van de afgelopen week komt uit een bar in Manchester. Dezeen beschreef op 22 oktober hoe Bar Shrimp zijn muren bekleedde met panelen van het merk Autex Acoustics, gemaakt van PET-vilt met een met de laser ingebrande textuur. Ze dempen de galm van de betonvloer, en ze zien eruit als wandbekleding in plaats van als oplossing.

Van bijzaak naar ontwerp

Daniel Senior van Autex zegt in het stuk dat geluidspanelen in de horeca vaak een bijzaak zijn, iets wat je pas toevoegt als het te hard klinkt. In Bar Shrimp ging het andersom, daar was het geluid het uitgangspunt en hoort de akoestiek bij het ontwerp. Boven de bar hangt een raster van panelen dat ook nog eens een opvallend plafond vormt.

Voor een woonkamer is dat een bruikbare gedachte. Veel huizen hebben inmiddels een gietvloer of laminaat, grote ramen en strakke wanden, en dat klinkt hol. Waarom dat zo is en hoe zachte materialen helpen, las je al in ons stuk over waarom je woonkamer galmt. Tapijt, gordijnen en een volle boekenkast blijven de eerste stap. Panelen zijn het volgende niveau, voor als je die stappen al hebt gezet of als je bewust een kale, strakke kamer wilt houden.

Hoe je ophangt bepaalt wat het doet

Het populairste paneel voor thuis is het lamellenpaneel, houten of MDF-latjes op een onderlaag van vilt. Wat bijna niemand weet, is dat hetzelfde paneel een heel ander resultaat geeft afhankelijk van hoe je het ophangt. De fabrikanten zetten het in hun productbladen, en het verschil is groot.

Deze waarden komen uit het productblad van een lamellenpaneel met PET-vilt dat bij Hornbach wordt verkocht, gemeten volgens de Europese norm voor geluidsabsorptie. Het productblad van een vergelijkbaar paneel van Meister laat hetzelfde patroon zien, met klasse D bij lijmen en klasse A op latten met minerale wol erachter. Een aw van 1 betekent dat al het geluid wordt opgenomen, een 0,30 dat het grootste deel terugkaatst.

De les is simpel. Wie panelen alleen op de muur plakt, krijgt vooral een mooie wand en maar een beetje minder galm. Wie wil dat het echt stiller wordt, laat ruimte achter het paneel en vult die met isolatie. Dat kost een paar centimeter van je kamer, maar het werkt drie keer zo goed.

Waar je ze ophangt

Geluid kaatst het hardst tussen twee evenwijdige harde vlakken. Een paneel op de muur tegenover een grote raampartij of tegenover een andere kale wand doet daarom meer dan een paneel achter de bank, waar de kussens al iets opvangen. Ook het plafond is een goede plek, zeker boven een eettafel of een open keuken, maar de productbladen vragen dan om schroeven en niet om lijm.

In een thuiskantoor helpt een paneel achter je bureau of naast je scherm, omdat dat de plek is waar je stem tegenaan praat bij een videogesprek. Let daarbij op de lamellen. Ze hebben een open structuur, en een plank of haak hang je er alleen met schroeven aan, volgens het productblad van Hornbach.

Panelen als wanddecoratie

Wat Bar Shrimp laat zien, is dat een akoestisch paneel geen compromis hoeft te zijn. Vilt bestaat in veel kleuren en kan een textuur hebben, lamellen geven een kamer ritme en warmte. Twee keuzes maken het verschil tussen kantoor en woonkamer.

Ga niet voor een los vierkant halverwege de muur, maar voor een vlak dat ergens begint en ophoudt. Van vloer tot plafond, of over de hele breedte van een nis of achter een kast. Dan leest het als een bewuste wand in plaats van als een pleister. En kies een kleur die bij de rest van de kamer hoort. Een donker vilt achter een eettafel of een houten lamel die terugkomt in de vloer of de tafel valt op zonder te schreeuwen.

Autex zegt dat zijn panelen in het Verenigd Koninkrijk worden gemaakt van minstens 80 procent gerecycled materiaal. Bij de panelen in Nederlandse bouwmarkten zit gerecycled PET-vilt ook vaak in de onderlaag, zoals het productblad van Hornbach met meer dan 50 procent vermeldt. Kijk bij het kopen naar het productblad, want daar staat zowel wat er in zit als hoe je het ophangt voor de beste klasse.

Wat je nodig hebt voor de montage op latten

• Lamellen- of viltpanelen met een productblad waarin de absorptieklasse per montage staat
• Geschaafde houten latten en pluggen die bij je muur passen
• Platen minerale wol van 40 mm voor tussen de latten
• Schroeven, bij voorkeur zwart als ze tussen de lamellen zichtbaar zijn
• Boormachine, waterpas en een fijne zaag voor het op maat maken