Egels gaan nu in winterslaap: zo maak je je tuin een veilige plek
Een egel die in je tuin overwintert, kiest daar zelf voor. Of hij dat veilig kan doen, hangt af van hoe de tuin in elkaar zit. Volgens Gardeners’ World, dat er op 18 november over schreef, gaan egels meestal vanaf november in winterslaap en blijven ze daar tot ongeveer april in. Tijd voor een rondje door de tuin, van de schutting tot de vijver, met de vraag wat een egel op elke plek tegenkomt.
De schutting, want één tuin is niet genoeg
Een egel legt op zoek naar voedsel in één nacht kilometers af, schrijft Egelbescherming Nederland. Een tuin die aan alle kanten dicht zit, is voor hem dus een doodlopende straat. Ook in de winter telt dat, omdat een egel tussendoor wakker kan worden en dan soms naar een andere slaapplek verhuist.
De oplossing is klein. Een opening van ongeveer 14 bij 14 centimeter onder in de schutting of het hek is genoeg om een egel door te laten, zo staat in de tips van Max Vandaag, die zich baseren op onder meer Egelbescherming en Vroege Vogels. Het werkt pas echt als de buren meedoen, want dan wordt een rij tuinen samen één leefgebied. Een goed moment om het even over de schutting te vragen.
De rustige hoek waar hij slaapt
Een egel slaapt op een droge, beschutte en rustige plek. Gardeners’ World noemt een stapel bladeren of takken, een open composthoop en de ruimte onder een schuurtje. Wie zo’n hoek in de tuin heeft, heeft al het belangrijkste werk gedaan. Het blad onder de heg mag blijven liggen, de takken van de laatste snoeibeurt kunnen als stapel achter de schuur. Ook uitgebloeide planten laten staan helpt, en dat ziet er in de winter nog mooi uit, zoals in ons stuk over zaadhoofden in de wintertuin.
Zet je er een egelhuis neer, kies dan een plek langs de rand van de tuin, uit de drukte, en dek het huisje af met takken en blad. Is de grond daar vochtig, zet het dan iets hoger en gebruik droog nestmateriaal. Hoe je zelf een huisje bouwt dat ruim genoeg is en goed ventileert, staat in ons artikel egelhuis maken in negen stappen. Welingelichte Kringen noemt als minimum 40 centimeter hoog, 50 breed en 40 diep, en haalt Egelbescherming Nederland aan, dat waarschuwt dat te kleine huisjes vocht vasthouden en egels ziek kunnen maken.
Staat het huisje er eenmaal en woont er iemand, kijk dan niet meer. Een egelhuis open je in de winter nooit, want elke verstoring kost de egel energie en kan hem op zoek sturen naar een nieuwe plek.
De plekken waar het misgaat
Op een paar plekken in een gewone tuin loopt een egel gevaar zonder dat je het doorhebt.
De vijver. Egels kunnen in een vijver vallen. Een glooiende oever of een trappetje aan de rand geeft ze een uitweg. Een egel die dreigt te verdrinken in een vijver of zwembad staat bij Egelbescherming op de lijst van situaties waarin hulp nodig is.
De schuur en de kas. Een deur die openstaat, is voor een egel een uitnodiging. Gaat die deur daarna dicht, dan zit hij opgesloten. Kijk dus even voor je afsluit.
Netten en gaas. Losse netten over de moestuin en rollen kippengaas zijn plekken waar een egel in vast kan raken. Ruim ze op voor de winter, net als blikjes en bekertjes waar een egel zijn kop in kan steken.
De robotmaaier en de bladblazer. Een egel rolt zich op in plaats van weg te rennen. Dierenorganisatie IFAW noemt onbeheerde robotmaaiers daarom egelkillers. In de winter staat de maaier meestal stil, maar laat hem in het voorjaar niet onbeheerd rijden. Moet er blad weg, pak dan een hark in plaats van een bladblazer.
Gif tegen slakken. Een egel eet slakken en rupsen, en krijgt het gif dat je daartegen gebruikt via zijn prooi binnen. Een tuin zonder gif is voor de egel ook een tuin met meer eten.
Een plek voor water en voer
Bijvoeren hoeft niet, maar wie het doet, kan in de winter doorgaan met kleine porties. Gardeners’ World en Egelbescherming noemen kattenbrokjes en een schaaltje vers water als beste keuze. Melk nooit, want egels zijn lactose-intolerant. Ook gewoon egelvoer uit de winkel is volgens Egelbescherming niet altijd goed, omdat er vaak veel meelwormen in zitten. Zet het voer op een vaste, beschutte plek en vervang wat er na een week nog ligt.
Vind je tijdens je rondje een egel die opgerold op een open plek ligt, dan is hij vrijwel zeker verzwakt. Leg hem met handschoenen in een hoge doos met een handdoek en bel de dierenambulance of een egelopvang. Voor de rest geldt deze winter vooral, laat de tuin een beetje rommelig en laat de egel slapen.




Geef een reactie