Uilen en eenden in je kerstdecoratie: zo doe je de vogeltrend zonder kitsch

De kalkoen krijgt gezelschap. Apartment Therapy schreef op 8 november dat ontwerpers in de Verenigde Staten deze feestdagen nieuwe vogels op tafel zetten, van eenden tot uilen. Het stuk van Emma Dangel gaat over de Amerikaanse Thanksgiving-tafel en laat zes vrolijke decoratiestukken zien, met als doel wat speelsheid op tafel. In Nederland vieren we geen Thanksgiving, maar de vogel past hier net zo goed in huis, en dan vooral in de kerstdecoratie. Hoe neem je de trend over zonder dat je kamer op een kinderboerderij gaat lijken?

Waarom juist vogels

Vogels zijn in de feestdecoratie niet nieuw. Glazen vogeltjes met een klemmetje, die je op een tak van de kerstboom zet, hangen al generaties in veel Nederlandse huizen. Wat de nieuwe trend anders maakt, is de keuze van de soort. In plaats van het nette roodborstje of de witte duif kiezen ontwerpers voor dieren met karakter, zoals een eend met een eigenwijze blik of een uil die je vanaf het dressoir aankijkt. Dat geeft een knipoog, en daar zit de kracht.

Het sluit ook aan bij een bredere beweging die we dit najaar zagen. Kerstdecoratie wordt zachter en persoonlijker, met kleuren als roze, bruin en ijsgroen in plaats van alleen rood en groen, en met stukken die een verhaal vertellen. Een keramische uil of een houten eend past daar beter bij dan een doos glimmende ballen. Ook de retro keramische kerstboompjes die terug zijn, laten zien dat er ruimte is voor wat eigenwijzers.

Zo houd je het stijlvol

Kies één soort en één materiaal. Een verzameling van vijf verschillende vogels in vijf verschillende materialen oogt al snel rommelig. Kies bijvoorbeeld alleen uilen, of alleen eenden, en houd het materiaal gelijk. Een rij ongeglazuurde keramische vogels op de vensterbank heeft rust. Hetzelfde aantal vogels in plastic, pluche en glas door elkaar niet.

Laat de kleur aansluiten bij de rest van je huis. Een vogel in naturel, crème of zacht bruin valt op door zijn vorm, niet door zijn kleur. Daardoor wordt het een decoratie in plaats van een grap. Felgekleurde vogels werken alleen als ze een kleur oppakken die al in de kamer zit, zoals een kussen of een vaas.

Gebruik ze waar je ze van dichtbij ziet. De trend uit het Amerikaanse artikel draait om de tafel. Dat is slim, want aan tafel kijk je van dichtbij en kun je een klein vogeltje echt waarderen. Zet bij een kerstdiner een klein vogeltje bij elk bord, als naamkaarthouder of gewoon als detail. Een paar tips over het opbouwen van een gedekte tafel lees je in ons stuk over eettafel styling.

Combineer met iets uit de natuur. Een vogel tussen takken, dennenappels of gedroogde zaadhoofden voelt logischer dan een vogel op een kale plank. Wie dit najaar de zaadhoofden in de tuin heeft laten staan, kan een paar stelen binnen in een vaas zetten met een vogeltje erbij. Dat geeft meteen een winters stilleven.

Waar je de vogels kwijt kunt

De kerstboom is de bekendste plek. Vogeltjes met een klem zitten stabieler dan hangende ornamenten en kunnen op het uiteinde van een tak, zodat ze er echt op lijken te zitten. Kies er een paar, verspreid over de boom, in plaats van een hele zwerm. Heb je een kleine boom of een alternatief, zoals we beschreven in ons stuk over een kerstboom voor een klein huis, dan kunnen drie vogeltjes al genoeg zijn.

De tafel volgt daarna. Een grote uil of eend als middelpunt, met wat groen en kaarsen eromheen, vervangt een traditioneel bloemstuk. Kleinere vogels kunnen op de vensterbank, op een boekenplank of bij de voordeur. Juist op onverwachte plekken doen ze het goed, omdat je ze dan pas bij de tweede blik ziet.

Een praktisch voordeel van deze trend is dat vogels niet aan kerst gebonden zijn. Een houten uil kan na de feestdagen gewoon blijven staan, terwijl een kerstbal in januari terug in de doos moet. Dat maakt het een decoratie die je over meerdere seizoenen gebruikt. Wie liever niets nieuws koopt, vindt bij kringloopwinkels vaak oude keramische of houten vogels die prima in deze trend passen.

Wanneer het kitsch wordt

Het gevaar zit in de hoeveelheid en in de grap. Eén eend met een kerstmuts is grappig, tien zijn een thema-avond. Vraag je bij elk stuk af of het ook in februari nog leuk zou zijn. Is het antwoord ja, dan heb je een decoratie te pakken. Is het antwoord nee, dan is het een gag die na één keer kijken uitgewerkt is.

Let ook op schaal. Een grote vogel op een kleine tafel domineert alles, en kleine vogeltjes op een groot dressoir vallen weg. Werk met groepjes van drie in verschillende formaten, dan ontstaat vanzelf een natuurlijk beeld. En wie het echt subtiel wil houden, kiest vogels in hetzelfde materiaal als de rest van de decoratie, zodat ze er pas bij nader inzien uitspringen.