Mag je zomaar een schutting van twee meter neerzetten op de erfgrens

Een schutting is het enige stuk van je huis dat voor de helft van iemand anders is. Dat is precies waarom er zoveel misgaat: je koopt hem in je eentje, je zet hem in je eentje neer, en pas als hij staat blijkt dat de buurman er anders over dacht, of dat de gemeente er anders over dacht. De vragen hieronder komen bijna altijd in deze volgorde, en het loont om ze ook in die volgorde te beantwoorden voordat de eerste paal de grond in gaat.

Mag ik een schutting van twee meter neerzetten zonder vergunning?

In de meeste gevallen wel, mits hij op of achter de voorgevelrooilijn staat. Dat is de denkbeeldige lijn die je langs de voorkant van je huis trekt. Alles wat daarachter ligt, dus je achtertuin en het achterste deel van je zijtuin, mag vergunningsvrij tot twee meter hoog. Sta je vóór die lijn, dus in de voortuin of langs de straatkant, dan zakt de grens naar één meter.

Twee uitzonderingen halen die vrijheid weg. De eerste is het omgevingsplan van je gemeente, dat voor bepaalde wijken strengere regels kan stellen, bijvoorbeeld in een nieuwbouwwijk met een open groen karakter. De tweede is een beschermd stads- of dorpsgezicht of een monumentaal pand, waar vrijwel alles aan de buitenkant vergunningplichtig is. De vergunningcheck van de rijksoverheid geeft daar in een paar minuten uitsluitsel over, en dat kwartier is aanzienlijk goedkoper dan een handhavingsbrief.

Mag ik hem precies op de erfgrens zetten?

Ja, en dat is zelfs het uitgangspunt van de wet. Buren mogen samen een scheiding op de grens plaatsen, en die scheiding is dan van hen samen. In de praktijk is er alleen één woord dat alles bepaalt: samen. Zonder instemming van de buurman heb je op zijn grond niets te zoeken, ook niet met een betonpoer die tien centimeter oversteekt, en ook niet met een paal die je aan zijn kant afwerkt.

Wil je geen gedoe, dan zet je de schutting volledig op eigen grond, een paar centimeter binnen de grens. Hij is dan van jou alleen, jij betaalt hem alleen, en jij bepaalt de kleur. Dat kost je een strook van niks en het scheelt een gesprek dat je anders over vijf jaar alsnog voert, als er iemand verhuist en de nieuwe eigenaar vindt dat hij nergens voor getekend heeft.

Moet de buurman meebetalen?

Alleen als de schutting op de grens staat en jullie hem samen als erfafscheiding gebruiken. Dan geldt hij als gemeenschappelijk eigendom en dragen jullie samen de kosten van plaatsing en onderhoud. Staat het ding op jouw grond, dan is het jouw rekening, hoe fijn de buurman hem ook vindt.

Er is een tussenvorm die in de wet staat en die bijna niemand kent: in bebouwd gebied kun je je buurman verplichten mee te werken aan een erfafscheiding tot twee meter. Dat is geen prettige route en het is zelden de moeite waard, maar het is goed om te weten dat een botte weigering niet automatisch het einde van het verhaal is. Zet zoiets nooit in als eerste zet. Leg liever twee offertes op tafel en laat de buurman kiezen welke: dat werkt in mijn ervaring beter dan welk wetsartikel ook, want mensen betalen makkelijker mee aan iets waar ze zelf voor gekozen hebben.

Wat leg ik vast, en hoe?

Een mail volstaat. Geen notaris, geen formulier. Zet erin welk model schutting het wordt, welke hoogte, aan welke kant de rechte zijde komt, wie welk deel betaalt en wie hem schildert. Vraag om een reactie, ook al is het één regel. Die ene regel is over vijf jaar meer waard dan het gesprek dat jullie boven de heg voerden.

Waar de grens precies loopt, staat op de kadastrale kaart, maar wees voorzichtig: die kaart heeft een marge van enkele decimeters en is geen bewijs op de centimeter. Twijfel je serieus, dan kan het Kadaster de grens tegen betaling ter plekke uitzetten. Bij een verschil van tien centimeter tussen twee schuttingdelen is dat overdreven. Bij een verschil van een halve meter over de hele lengte van een tuin is het goedkoper dan de ruzie.

Wat als de buurman geen twee meter wil?

Dan bouw je een hek dat aan zijn kant lager is. Dat klinkt als een grap, maar het is een gangbare oplossing: een schutting van 180 centimeter met daarboven een open trellis of een lattenscherm haalt de hoogte die jij wilt zonder de muur die hij vreest. Licht blijft doorkomen, en met een klimplant staat er binnen twee zomers alsnog een groene wand. Dat is meestal precies wat beide partijen eigenlijk zochten.

De variant waar ik zelf het meeste van houd is helemaal geen schutting maar een haag met een laag hekje ertegenaan. Een beukenhaag houdt zijn blad in de winter, groeit dicht, kost geen fundering en verzakt niet. Hij vraagt twee keer per jaar knippen, en dat is precies de reden dat mensen hem afwijzen. Terwijl een houten schutting elke drie jaar in de beits moet en na twaalf jaar in zijn geheel op de stoep ligt. Reken dat onderhoud eens door over twintig jaar, dan wint de haag glansrijk.

Hoe zit het met takken en wortels over de grens?

Overhangende takken mag je niet zomaar afzagen. Je vraagt de buurman eerst schriftelijk om ze weg te halen, en pas als hij dat binnen een redelijke termijn niet doet, mag je het zelf doen. Wortels liggen anders: die mag je wél direct weghalen zodra ze onder de grens door je tuin in groeien. Verstandig is dat niet altijd, want bij een grote boom kun je met een paar dikke wortels de stabiliteit aantasten, en dan komt de schade voor jouw rekening.

En bij een huurwoning?

Vraag toestemming aan de verhuurder voordat je iets neerzet. Een schutting geldt als een verandering aan het gehuurde. Zonder toestemming loop je het risico dat je hem bij vertrek weer moet weghalen, inclusief de fundering. Bij corporaties is er meestal een standaardformulier en is de toestemming een formaliteit, zolang je binnen de twee meter blijft en geen beton stort.

Wat kost het, en waar haal je het?

Voor een eenvoudig grenen scherm van 180 bij 180 centimeter ben je bij Gamma, Praxis of Hornbach rond de vijftig tot tachtig euro kwijt, met betonpalen en betonplaten erbij kom je op ongeveer honderd euro per meter tuin. Hardhout of composiet ligt daar twee tot drie keer boven. Bouwmarkten hebben doorgaans het snelste aanbod, houthandels de betere kwaliteit en het eerlijkere advies over houtsoort en levensduur, en bij een tuincentrum vind je de haagplanten en de klimplanten.

Zet je de schutting op betonpalen met platen, dan heb je geen fundering nodig en blijft het hout van de grond af, wat de levensduur makkelijk verdubbelt. Kies je toch voor houten palen, gebruik dan paalhouders in beton en zet nooit onbehandeld hout rechtstreeks in de grond. Dat is dezelfde afweging die speelt bij een tuinhuis dat je zelf bouwt, waar de fundering ook het onderdeel is dat bepaalt hoe lang de rest meegaat.