Welke tuinmeubelen kunnen buiten overwinteren en welke niet

Zodra de eerste storm van het najaar is aangekondigd, gaat half Nederland de tuin op om spullen naar binnen te slepen. Meestal met dezelfde uitkomst: de kussens gaan naar zolder, de parasol gaat de schuur in, en de tafel en de stoelen blijven staan omdat er nergens ruimte is. Dat hoeft ook helemaal niet erg te zijn, want een flink deel van wat er in een Nederlandse tuin staat, kan de winter prima buiten doorstaan. Het gaat erom welk materiaal wat verdraagt, en of het nat mag worden zolang het maar kan drogen.

Hieronder de vragen die elk najaar terugkomen, per materiaal beantwoord.

Kan teak buiten blijven staan?

Ja, en teak is daar zelfs voor gemaakt. Het hout bevat zoveel eigen olie dat vocht er niet in trekt en schimmel er weinig mee kan. Wat er wel gebeurt, is dat de warme honingkleur vervaagt naar zilvergrijs. Dat is een oppervlaktelaagje van een paar tienden millimeter, geen aantasting, en veel mensen vinden het juist mooier worden. Wil je die grijze laag niet, dan schuur je hem in het voorjaar licht weg en behandel je het hout met teakolie of een teakbeschermer, en niet met een lak of een beits die een film vormt: onder zo’n film kruipt vocht dat er niet meer uit kan.

Wat teak wel slecht verdraagt, is met de poten permanent in een plas staan. Zet de meubels op tegels of op een paar plankjes en niet op gras of op zand dat de hele winter drassig is. Trek het zeil dat je eroverheen legt niet tot op de grond dicht, want dan krijg je onderin een broeikas met schimmelplekken als resultaat.

En aluminium?

Aluminium roest niet en mag buiten blijven. De zwakke plek zit in de bevestigingsmaterialen: schroeven en boutjes die niet van roestvast staal zijn, geven roeststrepen af op het frame en zijn na een winter soms niet meer los te krijgen. Loop die na, sproei ze in met kruipolie en draai ze een keer los en vast. Op gepoedercoat aluminium is een beschadiging in de laag de plek waar het misgaat, dus tik een kras of een stoot bij met een lakstift voordat de winter begint.

Wat doe ik met wicker en kunststof vlechtwerk?

Dit is de categorie waar de meeste schade ontstaat, en niet door regen maar door vorst en zon. Goedkoop kunststof vlechtwerk wordt bros van uv-straling en breekt daarna bij vorst, waarna er bandjes uit het weefsel gaan springen die je niet meer terugkrijgt. Hoogwaardig kunststofvlechtwerk gaat jaren buiten mee, alleen zie je aan de bank niet in welke categorie hij valt. Mijn vuistregel: kraakt het weefsel als je erop drukt en voelt het hard aan, dan is het brosser dan het lijkt en zet ik het binnen. Voelt het soepel en veerkrachtig, dan kan het buiten onder een hoes.

Echt rotan is een ander verhaal en dat hoort altijd naar binnen. Dat is een natuurvezel die water opneemt, uitzet en dan uit elkaar valt. Rotan is bedoeld voor een serre of een overdekte veranda, niet voor een tuin.

Moeten de kussens per se naar binnen?

Ja, en dit is de enige categorie waar ik geen uitzondering op maak. Zelfs kussens met een waterafstotende buitenstof houden vocht vast in de vulling, en die vulling droogt in november niet meer op. Wat je dan overhoudt is een schimmelgeur die er nooit meer uitgaat en die in het voorjaar bij het eerste zonnetje weer opkomt.

Sla ze droog en luchtig op, niet in een dichte vuilniszak. Een kussenbox in de tuin is een prima oplossing zolang die echt waterdicht is en zolang je de kussens er kurkdroog in legt. Een zolder is beter, een vochtige kelder is de slechtste plek van allemaal. Zijn de hoezen afneembaar, dan is dit ook het moment om ze te wassen, want vuil dat er de hele winter in blijft zitten, zet zich vast. Zitten er plekken in die er niet meer uit gaan, dan is een winter zonder haast juist het goede moment om een stoel opnieuw te bekleden, want in maart wil je dat niet meer doen.

Een tafelblad van glas, steen of keramiek?

Glas kan buiten blijven, mits het vastzit en niet los op een frame ligt waar een storm het vanaf kan tillen. Natuursteen en keramiek zijn poreuzer dan ze eruitzien en nemen water op. Bevriest dat water, dan zet het uit en scheurt de bovenlaag: dat is de reden dat een keramisch tafelblad na een strenge winter ineens haarscheurtjes heeft. Een blad met een open onderkant is extra kwetsbaar, want daar zit geen afdichting op. Zet zulke tafels binnen of leg er in elk geval een hoes over die de bovenkant en de rand droog houdt en die aan de onderzijde open blijft.

En de parasol, het zeil en de hangmat?

Alles van textiel gaat naar binnen, en droog. Een parasol die je nat oprolt en in een hoes stopt, komt in april beschimmeld tevoorschijn en die vlekken zijn definitief. Laat hem eerst een dag open staan onder een afdak. Hetzelfde geldt voor schaduwdoeken en hangmatten. De parasolvoet mag buiten blijven als hij van beton of van kunststof met zand is, alleen moet er dan geen water in blijven staan dat kan bevriezen: leg hem op zijn kant of zet het gat naar beneden.

Is een hoes altijd beter dan geen hoes?

Nee, en dat is de meest gemaakte fout van dit hele onderwerp. Een hoes zonder ventilatie houdt niet alleen regen buiten maar ook vocht binnen, en dan staat je meubel de hele winter te zweten in een gesloten zak. Koop hoezen met ventilatieopeningen aan de zijkant, van een stof die ademt, en met een trekkoord dat je onder het meubel aantrekt in plaats van tot op de grond. Beschermhoezen liggen bij Intratuin, GroenRijk, Praxis en Karwei, en bij een tuinmeubelspeciaalzaak kun je ze op maat krijgen voor een set die je jaren wilt houden. Teakolie en onderhoudsmiddelen haal je bij de bouwmarkt of bij dezelfde tuinmeubelzaak, kruipolie bij de ijzerwarenhandel of de bouwmarkt.

Waar berg ik het op als de schuur vol is?

Dat is bij de meeste huizen de echte beperking. Een garage is prima, een kelder alleen als hij droog is, en een tuinhuis is precies waar dit soort spullen thuishoort, mits het daar niet vochtiger is dan buiten. Een houten tuinhuis met een enkele deur en geen enkele ventilatie is in januari een zweetkast waarin metaal roest en textiel beschimmelt. Een tuinhuis dat je hebt geïsoleerd en waar lucht doorheen kan, is bruikbaar als opslag en als werkruimte tegelijk, en dat scheelt je de jaarlijkse tetris op zolder.

Loop bij die ronde meteen de planten na. Kuipplanten die niet winterhard zijn moeten naar binnen voordat het vriest, en de plek waar je ze zet is niet vrijblijvend: te warm en te donker zorgt voor slappe scheuten en gele bladeren bij kamerplanten en tuinplanten. Koel en licht is wat de meeste overwinteraars willen, en dat is precies waarom een onverwarmde serre of een lichte garage er beter voor is dan de woonkamer.

Mijn eigen ronde doe ik in twee etappes: half oktober alles van textiel en alle planten naar binnen, en pas eind november het meubilair afdekken. Dat scheelt een maand waarin je op een droge middag nog buiten kunt zitten, en dat is precies de winst die je misloopt als je alles in september al inpakt.