Bloembollen planten in september: de bol die iedereen over het hoofd ziet

September is de maand waarin half Nederland een net met tulpen en narcissen uit het schap trekt en de rest van het bollenassortiment straal voorbijloopt. Begrijpelijk, want die twee doen het altijd. Maar er staat een bol tussen die vrijwel niemand meeneemt en die op de plek waar tulpen juist wegrotten prima gedijt. Gardeners’ World zette het zomerklokje in het zonnetje, in een partnerbijdrage van bollenkweker Natural Bulbs, en het is een bol die die aandacht wel verdient.

Een zomerklokje dat in het voorjaar bloeit

De naam werkt tegen de plant. Het zomerklokje, in het Latijn Leucojum aestivum, bloeit namelijk van maart tot mei. Dus niet in de zomer. Wie op de naam afgaat plant hem op de verkeerde plek in de border, naast iets wat pas in juli begint, en ziet daar in april een verdwaald groepje staan.

Wat je krijgt zijn witte, hangende klokjes met een groen stipje op elk bloemblad. Van een afstand lijkt het op een sneeuwklokje dat te hard is doorgegroeid, van dichtbij is het een heel ander en veel steviger plantje. Er zit bovendien geur aan, en die geur gaat volgens de kwekerij richting chocolade. Dat is het soort detail dat je in een catalogus wantrouwt tot je er zelf met je neus boven hangt.

Waar hij wel wil staan, en waar de tulp het opgeeft

Hier zit de echte reden om deze bol te kopen. Het zomerklokje komt van nature uit rietlanden en natte weilanden, en dat zie je terug in wat hij vraagt. Een schaduwrijke plek, en vochtige tot ronduit drassige grond, kleigrond incluis.

Dat is precies de hoek van de tuin waar de meeste bollen het niet redden. De strook langs de schutting die nooit droog wordt, de plek onder de haag, de laagte achter in de tuin waar na een bui een plas blijft staan. Zet daar tulpen neer en je graaft in mei zachte, verrotte bollen op. Zet daar zomerklokjes neer en ze vermenigvuldigen zich uit zichzelf.

Dat verwilderen is wat mij betreft het sterkste argument. Een bol die je één keer plant en die elk jaar met meer terugkomt, is op de lange termijn goedkoper en mooier dan een bol die je jaarlijks aanvult. De meeste tulpen horen in die tweede categorie.

Planten en daarna vrijwel niets doen

Het planten zelf stelt weinig voor. De bollen gaan in de herfst de grond in, op een diepte van 10 tot 12 centimeter, met 10 tot 15 centimeter ruimte tussen de bollen. Plant ze in groepjes en niet in een rij, want in een rij zie je over drie jaar een streep in plaats van een veld.

Daarna is er één regel die telt. Laat het blad na de bloei helemaal afsterven voordat je het weghaalt. Het is lelijk en het duurt lang, maar in die weken slaat de bol de energie op voor het volgende voorjaar. Blad dat je in mei afknipt is een bloem die je in april mist. In de late herfst kun je er nog een laagje mulch overheen leggen als bescherming, al is dat bij ons klimaat eerder een extraatje dan een noodzaak.

Natural Bulbs levert het zomerklokje in de variëteit Gravetye Giant als biologische bol, wat betekent dat er in de kweek geen chemische gewasbescherming aan te pas is gekomen. Wie wil zien wat er verder biologisch te krijgen is, kan terecht bij de webshop van de kweker. Bij tuincentra en bouwmarkten is het aanbod aan bio-bollen in september nog altijd mager, dus het loont om even verder te kijken dan het rek bij de kassa.

Naast de tulp in dezelfde border

Je hoeft niet te kiezen. Het zomerklokje bloeit van maart tot mei en overlapt dus met de late narcissen en met vroege tulpen. Combineer je ze, zet de klokjes dan in de schaduwrijke, natte helft van de border en de tulpen in de drogere, zonnigere helft. Twee soorten grond in één border klinkt als een probleem, maar het is vooral een kans om twee verschillende bollen tegelijk te laten slagen.

De diepte verschilt wel per soort, en daar gaat het bij het vullen van een plantzak het vaakst mis. We hebben de plantdiepte en plantafstand per bolsoort eerder op een rij gezet, en dat overzicht is bij gemengd planten handiger dan de vuistregel dat een bol drie keer zo diep moet als hij hoog is.

Wie deze weken toch in de tuin bezig is, kan het planten van bollen meteen meenemen met de rest. In onze lijst met tuinklussen voor half september staat wat er verder nog kan voordat het echt herfst wordt. En als je er dan toch staat, neem één zak zomerklokjes mee voor de hoek waar je al jaren niets van gebakken krijgt. Dat is de plek waar deze bol zijn werk doet.