Vijftien tuinklusjes voor eind oktober: wat je nu nog doet voor de vorst

Het laatste weekend van oktober is in de tuin een kantelpunt. Er kan nog van alles de grond in, maar wat niet tegen natte kou kan, moet nu een plek krijgen. Gardeners’ World zette op 23 oktober vijftien klussen voor deze week op een rij. Wij hebben ze anders ingedeeld, naar de vraag die je je deze dagen stelt. Moet het erin, moet het naar binnen, of laat je het juist staan?

Wat nu nog de grond in kan

1. Nieskruid planten. Helleborus bloeit midden in de winter en wil nu in de border. Wie iets anders zoekt dan wit of roze, kijkt naar Helleborus argutifolius met limoengroene bloemen.
2. Knoflook poten. De tenen maken voor de winter nog wortels en groeien in het voorjaar verder, zodat je begin zomer oogst. Hoe diep en hoe ver uit elkaar lees je in ons stuk over knoflook planten in oktober, ook voor wie alleen een balkon heeft.
3. Kruiden delen. Uitgegroeide pollen bieslook, citroenmelisse en marjolein steek je nu uit, verdeel je in stukken en zet je terug. Wat over is, geef je weg.
4. Winterstekken nemen. Van rijpe takken van veel heesters en bomen kun je vanaf nu stekken nemen die de winter in de grond doorbrengen.

Wat droog of naar binnen moet

1. Bijenhotel in de schuur. Een hotel dat de hele winter in de regen hangt, kan gaan schimmelen. Haal het voorzichtig weg en zet het in een onverwarmde schuur. Niet in huis, want in de warmte worden de bijen te vroeg wakker. Eind februari hangt het weer buiten. Meer over wat bijen en hommels in het najaar helpt, staat in ons stuk over bijen en hommels helpen.
2. Rotsplanten onder een afdak. Alpine planten in potten kunnen wel tegen kou, maar niet tegen kou met natte voeten. Zet ze op een overdekte plek.
3. Aardappelvoorraad nalopen. Haal knollen met rot er meteen uit en bewaar de rest in jute in plaats van plastic, zodat vocht weg kan.
4. Kamerplanten benevelen. Nu de verwarming aangaat, wordt de lucht binnen droog. Planten die dat niet fijn vinden, krijgen af en toe een nevel. Wat ze verder in de donkere maanden nodig hebben, lees je in ons stuk over kamerplanten na de wintertijd.

Heb je kuipplanten die niet tegen vorst kunnen, dan is dit ook het moment om ze naar een vorstvrije plek te brengen. Welke dat zijn en bij welke temperatuur, staat in ons overzicht van kuipplanten die naar binnen moeten.

Wat je met rust laat

1. Klimop niet snoeien. De late bloemen zijn voedsel voor insecten die nog vliegen, de bessen voor vogels in de winter, en het dichte blad is schuilplek.
2. Mahonie laten staan. Zowel de winterbloeiers als de voorjaarsbloeiers zetten nu knoppen. Wie snoeit, knipt de bloemen weg. Wacht tot na de bloei. Welke planten je deze maand wel snoeit, lees je in ons stuk over snoeien in oktober.
3. Vlinderpop terugleggen. Graaf je per ongeluk een pop op, vaak van een nachtvlinder zoals de ligusterpijlstaart, leg hem dan terug waar je hem vond.

Wat je nu opruimt

1. Zieke rozenbladeren weg. Had je rozen sterroetdauw, raap het gevallen blad dan op en gooi het bij het restafval, niet op de composthoop. Zo overwintert de schimmel minder makkelijk.
2. Kas en ramen lappen. Het herfstlicht is zwak, en vuil glas houdt daar een deel van tegen. Dat geldt voor de kas en net zo goed voor de ramen van je huis.
3. Paden vrijknippen. Hangen er planten over het pad, knip die delen terug, zodat je de hele winter overal bij kunt.
4. Jong onkruid weghalen. Door de late warmte komt er nog veel op tussen de tegels. De zaailingen zijn nu klein en makkelijk te verwijderen. Schoffel niet meer dan nodig, de bodem heeft de rust nodig.

Waarom deze volgorde

De meeste lijstjes geven klussen in willekeurige volgorde, en dan doe je de leuke eerst. Met de eerste nachtvorst in zicht is het slimmer om te beginnen bij wat niet terug te draaien is. Een bijenhotel dat schimmelt of een rotsplant die verzuipt, krijg je niet meer goed. Onkruid en paden kunnen ook in november nog. Begin dus bij het rijtje dat droog moet, plant daarna wat erin moet, en laat de rest gewoon staan. Dat laatste is in deze tijd van het jaar vaak de beste klus van allemaal, zeker voor wie ook de paddenstoelen in het gazon wil laten zitten.