Koude nachten op komst: welke kuipplanten nu naar binnen moeten

Niet elke kuipplant hoeft nu al naar binnen. Hibiscus, bougainville, lantana en de meeste engelentrompetten wel, want die hebben het al moeilijk als het ’s nachts onder de tien graden zakt. Citroen, loodkruid en de Japanse banaan kunnen nog even buiten blijven, tot de nachten richting vijf graden gaan. Oleander, zinnenstruik en olijf zijn het taaist en blijven het langst buiten staan. Per plant zit het verschil in een paar graden, en daar gaat het in de herfst net vaak mis.

Waarom dit nu speelt

De nachten worden kouder, en Gardeners’ World zet in zijn klussenlijst voor deze week het binnenhalen van tropische planten zoals bananen en engelentrompetten bovenaan. Dat is terecht, maar zo’n lijst zegt niet welke plant precies wanneer aan de beurt is. In onze eigen lijst met tuinklussen voor half september bleef het ook bij een algemene regel. Daarom hier per plant de grens.

Die grenzen komen van de Royal Horticultural Society, de Britse tuinbouwvereniging, die elke plant een winterhardheid geeft van H1a (moet altijd warm staan) tot H7 (kan tegen strenge vorst). Let op dat dit Britse beoordelingen zijn. Het Nederlandse klimaat lijkt er sterk op, maar in het binnenland en op open plekken kan het ’s nachts kouder worden dan de weerberichten voor de kust doen vermoeden. En een plant in een pot heeft het altijd zwaarder dan dezelfde plant in de grond, omdat de kou van alle kanten in de wortels trekt.

Per plant de grens

De kolom met wanneer naar binnen is onze vertaling van de RHS-cijfers naar de praktijk. We houden daarbij een marge aan, want een weersverwachting van vijf graden kan in je tuin best drie graden worden.

Waar elke plant overwintert

Naar binnen betekent niet overal hetzelfde. De meeste kuipplanten willen de winter koel en licht doorbrengen, niet in een warme woonkamer. Daar gaan ze door te weinig licht en te droge lucht slap groeien en krijgen ze sneller last van luis en spint.

• Licht en koel, maar vorstvrij. Citroen, oleander, loodkruid en zinnenstruik doen het goed in een onverwarmde serre, een koele slaapkamer met een raam op het zuiden of een kas met een vorstvrije stand. Volgens de RHS willen citroenen in de winter liefst niet veel kouder dan een graad of tien, al kunnen sommige soorten korter tegen lager.
• Warmer en licht. Hibiscus en bougainville verdragen de minste kou. De RHS adviseert voor bougainville ’s nachts minstens tien graden. Een lichte plek in huis, niet boven de verwarming, is voor deze twee de beste keus.
• Donker mag. Engelentrompet laat bij een koele stand zijn blad vallen en loopt in het voorjaar weer uit. Een vorstvrije garage of schuur met een raampje is dan genoeg, zolang het er niet onder de vijf graden komt.
• Buiten ingepakt. De Japanse banaan kan volgens de RHS op een beschutte plek buiten blijven als je hem goed inpakt. In een pot is dat een gok. Wie de plant wil houden, zet hem liever in een koele, vorstvrije ruimte.
• Olijf. Die kan lang buiten blijven, maar de wortels in de pot bevriezen sneller dan de kruin. Zet de pot op voeten, pak hem in en haal de boom pas binnen als er langere tijd strenge vorst komt.

Oleander verdient nog een aparte opmerking. Knip hem nu niet terug om hem makkelijker binnen te krijgen, want dan knip je de bloemknoppen van volgend jaar weg. Waarom dat zo is, lees je in ons stuk over oleander snoeien. Oleander is bovendien giftig, dus werk met handschoenen.

Zo haal je ze goed naar binnen

1. Controleer de plant op luis, spint en slakken voor je hem binnenzet. Wat je nu meeneemt, heb je de hele winter in huis.
2. Verwijder dood blad en uitgebloeide bloemen.
3. Geef minder water. In een koele ruimte verdampt veel minder, en natte wortels in de kou rotten.
4. Stop met voeden tot het voorjaar.
5. Zet de pot niet direct op een koude stenen vloer, maar op een plankje of potvoeten.
6. Kijk elke paar weken of de grond niet helemaal is uitgedroogd.

Wat je nodig hebt

• Een min-max-thermometer voor de plek waar de planten overwinteren
• Potvoeten of een plankje
• Vliesdoek of jute voor planten die buiten blijven
• Een steekwagentje of plantentrolley voor zware potten
• Tuinhandschoenen

Dat alles vind je bij het tuincentrum en de bouwmarkt. Wij zouden als eerste de min-max-thermometer kopen. Die kost weinig en vertelt je precies hoe koud het ’s nachts werd op de plek waar je planten staan, en daar heb je in oktober meer aan dan aan welk weerbericht ook.