Donker balkon wordt tweede woonkamer: zo maak je het herfstproof

Een balkon wordt in Nederland vaak in september afgeschreven. De kussens gaan naar binnen, de stoelen worden opgeklapt en tot april kijk je er alleen nog naar door het raam. Zonde, vooral als je weinig ruimte hebt. Dat je ook van een somber balkon een tweede woonkamer kunt maken, liet Apartment Therapy deze week zien aan de hand van een make-over bij een gedeeld appartement. Vijf huisgenoten deelden een appartement met drie slaapkamers en wilden meer leefruimte. Hun patio van ongeveer 2,5 bij 4,3 meter had een donkere, grijsgroene vloer en balustrade en voelde volgens de bewoner donker en treurig. Er stonden alleen een barbecue en een paar tomatenplanten.

Die make-over was gericht op de zomer. Maar de principes erachter werken juist nu, als de avonden korter worden en een balkon zonder ingreep helemaal niet meer gebruikt wordt.

Wat ze in die make-over goed deden

Drie dingen vallen op. Ze brachten kleur aan op een donkere basis, met blauwe meubels, een vloerkleed en accenten in groen en geel, en lieten witte elementen (een plaid, kussens, een plantenpot, bloemen) terugkomen zodat het geheel rustig bleef. Ze verstopten de lelijke dingen, zoals de airco, achter een scherm. En ze werkten de hoogte in, met een lichtsnoer boven het zitgedeelte en hangende planten, waardoor je blik omhoog gaat en het balkon groter en beschutter voelt.

Wat ik er ook goed aan vind is dat ze de bestaande donkere kleur niet probeerden weg te werken. Een donkere vloer die je niet mag of kunt vervangen, wordt rustig als je hem gebruikt als basis voor lichtere accenten. Wil je de vloer toch aanpakken, dan zijn kliktegels voor je balkon een omkeerbare oplossing.

Licht dat in het donker werkt

In de herfst wordt licht het belangrijkste onderdeel van een balkon. Een balkon dat om vijf uur al donker is, gebruik je alleen als er een reden is om naar buiten te stappen. Werk daarom met lagen, net als binnen. Een lichtsnoer boven je hoofd geeft sfeer, een paar lantaarns of tafellampjes op batterij geven licht waar je zit, en een lichtpunt laag bij de planten maakt het balkon vanuit de kamer gezien een verlengstuk van je woonkamer. Kies voor buiten verlichting die daarvoor gemaakt is, want gewone binnenlampen kunnen niet tegen regen.

Warm wit licht werkt in de herfst beter dan koel wit. Het past bij de vroege avonden en maakt een donkere vloer of balustrade minder kil.

Textiel dat tegen het weer kan

Het tweede wat een balkon tot woonkamer maakt, is textiel. Een vloerkleed voor buiten, een paar kussens en een plaid in een kist of mand die je naar binnen haalt als het regent. Laat kussens niet buiten liggen als ze nat kunnen worden en niet kunnen drogen, want dan gaan ze schimmelen. Een afsluitbare kussenbox of een opbergbank houdt alles droog en is meteen extra zitplek.

Voor de meubels zelf hoef je minder bang te zijn. Veel materialen kunnen de winter buiten prima doorstaan, zolang ze na een bui kunnen drogen. Welke dat zijn, staat per materiaal in ons stuk over tuinmeubelen die buiten kunnen overwinteren.

Planten die tegen schaduw en kou kunnen

In de make-over zorgden planten voor privacy en een besloten gevoel. Op een donker balkon in de herfst moet je kiezen voor soorten die met weinig zon toe kunnen en in een pot de winter doorkomen. Deze soorten doen het goed in halfschaduw tot schaduw.

• Skimmia, groenblijvend en winterhard, met knoppen of bessen die de hele winter kleur geven. Hij houdt van zure, doorlatende grond.
• Heuchera, met blad in kleuren van limoengroen tot bijna zwart, mooi als tegenhanger van een skimmia in dezelfde pot.
• Helleborus (kerstroos), die in de wintermaanden bloeit en een beschutte plek in halfschaduw wil met vochtige maar niet natte grond.
• Varens, die als winterharde kuipplant in de schaduw staan waar andere planten het opgeven.
• Sarcococca, een klein groenblijvend struikje dat in de winter geurt en bessen draagt.

Deze planten vind je nu bij tuincentra en bouwmarkten, vaak al in winterpotten gecombineerd. Geef ze in de winter af en toe water, maar niet als het vriest, en zet de potten op potvoetjes zodat het water weg kan. Hoe je zelf een pot samenstelt die maanden kleur geeft, lees je in ons stuk over herfstpotten maken. Hangende planten zoals klimop maken het verticale effect uit de make-over compleet.

Begin klein

De bewoners uit het voorbeeld deden een maand over hun balkon en gaven er relatief veel geld aan uit, omdat ze alles nieuw kochten. Dat hoeft niet. Een lichtsnoer, een plaid, een kussen en twee winterpotten maken een donker balkon al een plek waar je met een kop thee naar buiten stapt. Wat je daarna toevoegt, hangt af van hoe vaak je er werkelijk zit. En wie op een avond in november met een jas aan buiten zit tussen de kerstrozen en de lichtjes, merkt dat het balkon er ook in de herfst gewoon bij hoort.