Boekenkast opknappen in een weekend: veertien ingrepen van verf tot verlichting

Een boekenkast is het grootste meubel dat bijna niemand ooit aanpast. Hij komt in elkaar, de boeken gaan erin, en tien jaar later staat hij er nog precies zo. Jammer, want weinig meubels zijn zo makkelijk te veranderen. Apartment Therapy zette op 21 oktober de mooiste boekenkast-makeovers bij elkaar, van kringloopvondsten tot inbouwkasten. Wij hebben de ingrepen uitgezocht die je met een gewone kast in een lang herfstweekend doet, en ze ingedeeld van klein naar groot.

Verf, de snelste winst

1. Binnen en buiten een andere kleur. De Britse Claire Douglas verfde de binnenkant van haar wand met IKEA-kasten in een warme perziktint en de buitenkant in een licht grijsgroen, zoals IKEA Hackers liet zien. De vakken lijken daardoor dieper, en wat erin staat komt naar voren.
2. Kast in de kleur van de muur. Het omgekeerde werkt ook. Een kast in precies dezelfde kleur als de wand verdwijnt, en dan zie je alleen nog de boeken. Dat is de rustigste ingreep voor een kleine kamer.
3. Een accent dat je niet verwacht. Het Britse verfmerk Frenchic beschrijft hoe een donker geverfde kast een laagje spetters in een felle kleur kreeg, voor een kinderkamer. Het hoeft niet zo uitbundig, een smalle rand in een contrastkleur langs de voorkant doet hetzelfde op kleinere schaal.

De voorbereiding is bij elke verfklus hetzelfde. Tweedehands kasten eerst goed ontvetten, en nieuwe of oude altijd licht opschuren, schrijft Frenchic, die korrel 120 gebruikt. Op het gladde folie van veel flatpackkasten heb je daarnaast een hechtprimer nodig. En geef de verf tijd, want droog is niet hetzelfde als hard. Waarom je boeken beter een paar dagen wachten, lees je in ons stuk over verf die droog voelt maar nog niet is uitgehard.

De achterwand

1. Behang achterin. Een rest behang met een klein patroon op de achterwand maakt van een saaie kast een eyecatcher. Plak het op de los gehaalde achterwand als dat kan, dat werkt veel makkelijker dan in de vakken.
2. Een uitneembaar paneel. In een huurhuis of als je snel genoeg van een patroon hebt, snij je per vak een stuk dun karton of hardboard op maat en bekleed je dat met papier of stof. Je zet het er gewoon achter en haalt het er weer uit.
3. Alleen de bovenste vakken. Wie de hele kast te druk vindt, kleurt alleen de achterwand van de bovenste rij. Dat trekt de blik omhoog en de kast oogt minder zwaar.

Van flatpack naar maatwerk

1. Dikkere planken. Claire Douglas plakte stroken MDF op de voorkant van elke plank, zodat ze dikker lijken. Lezers van IKEA Hackers wijzen er terecht op dat lijm alleen niet genoeg is als er veel gewicht op komt, dan heb je ook deuvels of lamellen nodig.
2. Gaatjes dichtmaken. De rijen voorgeboorde gaatjes voor de plankdragers verraden een bouwpakket. Vul de gaatjes die je niet gebruikt met houtvuller en schuur ze glad. Saai werk, maar volgens Douglas maakte juist dit het verschil.
3. Een plint eronder. Een plint langs de onderkant verbergt de losse voetjes van meerdere kasten en maakt er één meubel van.
4. Doortrekken tot het plafond. Een frame met een MDF-plaat boven de kasten sluit het gat naar het plafond. Hoe je een hele boekenkast zo laat opgaan in de muur, lees je stap voor stap in ons stuk van Billy-kast naar inbouwkast.

Deuren, licht en opstelling

1. Geribbelde deuren. Douglas lijmde halve kokers, gewone verzendkokers van karton, op de deurtjes van haar kast en verfde ze mee. Het effect lijkt op geribbeld hout. Ze gebruikte een lijm die weer los kan, zodat ze het later kan terugdraaien.
2. Andere grepen. Een set grepen van messing, leer of hout is de kleinste ingreep met het grootste effect op een kast met deuren.
3. Licht in de vakken. Een ledstrip onder de bovenste plank of een paar snoerloze spotjes maakt van de kast ’s avonds een lichtbron. Handig nu het vroeg donker wordt. Waar je bij snoerloze lampen op let, staat in ons stuk over oplaadbare tafellampen.
4. Anders vullen. Leg een deel van de boeken plat in stapels, laat in elk vak een stukje leeg en zet er een vaas, een lijst of een plant tussen. Douglas raadt aan eerst in je eigen huis te zoeken naar voorwerpen met een ronde vorm, die breken de rechte lijnen van de kast.

Wat je nodig hebt

Niet elke ingreep vraagt alles, maar voor een weekend met verf en lijsten is dit de basis.

• Ontvetter, schuurpapier korrel 120 en een schuurblok
• Hechtprimer voor folie of melamine, en muurverf of lak in je kleur
• Kleine verfroller, kwast en afplaktape
• Houtvuller en een plamuurmes voor de gaatjes
• Stroken MDF, montagelijm en houtdeuvels voor dikkere planken
• Plint en eventueel een MDF-plaat voor de ombouw
• Behang of stof en dun karton voor de achterwand
• Ledstrip of snoerloze spotjes

Alles is te koop bij de bouwmarkt, de plaat en de stroken laat je daar meteen op maat zagen. Twijfel je nog welke kast je eigenlijk wilt, dan is het de moeite waard om te zien welke kasten ontwerpers liever kiezen dan de Billy. Maar wie er al een heeft staan, kan met een paar van deze ingrepen een kast maken die niemand meer herkent.