Donkere woonkamer na de wintertijd: zo haal je meer licht naar binnen

In de nacht van zaterdag op zondag 25 oktober gaat de klok een uur terug, van drie naar twee uur. Je krijgt er ’s ochtends een uur licht bij, maar ’s middags verlies je het, en precies dan zit je meestal thuis. Een woonkamer die in september nog prima was, voelt vanaf volgende week om half vijf als een grot. Daar is wat aan te doen, en het meeste kost geen verbouwing.

Aanleiding is een make-over die Apartment Therapy op 21 oktober liet zien. Andrea Jensen kocht met haar man in Zuid-Californië een huis uit 1978 dat sindsdien nooit was aangepakt, met vies behang, linoleum en een spuitplafond. Dat is Amerika, maar het probleem is herkenbaar. Een kamer die donker aanvoelt is zelden echt te klein voor licht. Meestal komt het licht niet ver genoeg naar binnen, en wordt het daarna door de verkeerde oppervlakken opgeslokt.

Eerst het daglicht dat je al hebt

Het goedkoopste licht komt door het raam, en in de meeste woonkamers zit daar iets in de weg. Gordijnen die ook opengeschoven nog een kwart van het glas bedekken, een vitrage die nooit meer opzij gaat, planten die samen een groene muur vormen op de vensterbank. Hang de rail breder dan het raam, zodat de gordijnen open naast het glas hangen in plaats van ervoor. Hoe je dat uitmeet staat in ons stuk over gordijnen ophangen op de juiste hoogte en breedte.

Ramen wassen klinkt als een open deur, maar tuinbladen als Gardeners’ World raden het eind oktober niet voor niets aan bij de kas. Het zwakke herfstlicht verliest op een vuile ruit een merkbaar deel, en voor een woonkamer geldt hetzelfde als voor een kas. Zet daarnaast hoge meubels niet haaks op het raam. Een boekenkast of hoge bank die het licht tegenhoudt halverwege de kamer, maakt de achterste helft structureel donker.

Spiegels en oppervlakken die licht teruggeven

Een spiegel maakt geen licht, hij verplaatst het. Daarom hangt hij het best op een muur die licht vangt en het naar het donkere deel van de kamer kan kaatsen, dus haaks op het raam of op de muur ernaast. Een spiegel recht tegenover het raam geeft vooral het uitzicht terug en verblindt op een zonnige dag. Hoe groter het glas, hoe meer effect, en een spiegel die tot op de vloer staat doet meer dan drie kleintjes boven de bank.

Datzelfde geldt voor alles wat glanst. Een salontafel van glas of gelakt hout, een metalen lampvoet, een vaas met glazuur, het zijn allemaal kleine reflectoren. Een kamer vol mat textiel, donker hout en een diep vloerkleed slikt licht, en dat voel je juist in november. Wil je de muren aanpakken, lees dan eerst waarom wit een donkere woonkamer vaak kleiner maakt. Verf zonder licht wordt grauw, en daar helpt geen enkele spiegel tegen.

Lampen op drie hoogtes

De grootste fout in donkere woonkamers is één lamp aan het plafond die het werk alleen moet doen. Die geeft een helder vlak midden in de kamer en schaduw in elke hoek. Ontwerpers werken daarom met licht op drie niveaus, en dat is in elke woonkamer na te doen.

Zet er minstens één lamp neer in de donkerste hoek, ook als daar niemand zit. Juist dat ene lichtpunt achterin trekt de kamer open, omdat je oog dan geen zwart gat meer ziet waar de ruimte ophoudt. Een snoerloze lamp is daar handig, omdat er vaak geen stopcontact zit. Waarom die nu overal staan, lees je in ons stuk over oplaadbare tafellampen.

Welk licht je kiest

Meer lampen betekent niet automatisch feller licht. In een woonkamer wil je warm licht, en volgens het lichtadvies van Coolblue zit je met 2700 tot 3000 kelvin goed. Koeler licht met een hoger getal voelt in een donkere kamer al snel als een kantoor. Let ook op het aantal lumen, want dat zegt hoeveel licht een lamp echt geeft. Wat welke lamp per kamer nodig heeft, staat in onze uitleg over lumen, kelvin en straalhoek.

Dimbaar is in deze maanden geen luxe. Om vier uur ’s middags wil je de kamer zo helder mogelijk, om negen uur ’s avonds juist niet. Met een paar lampen op een dimmer of een slimme schakelaar draai je de hele kamer in één keer van werkstand naar avondstand.

Waar je volgende week mee begint

Doe het in deze volgorde, omdat elke stap de volgende goedkoper maakt. Eerst het raam vrijmaken en lappen. Dan kijken waar de zwarte hoek zit, en daar een laag lichtpunt neerzetten. Daarna pas spiegels en glanzende spullen, en helemaal als laatste de verf. Wie andersom begint, schildert een kamer die met drie lampen en een schone ruit al lichter was geweest. En vergeet de planten niet, want die hebben in dezelfde weken last van het kortere licht. Hoe je kamerplanten de donkere maanden door helpt, lees je bij ons ook.