Kunstgras is toch niet onderhoudsvrij: vier alternatieven die minder werk zijn

Kunstgras wordt vaak gekozen omdat je er geen omkijken meer naar zou hebben. Dat valt tegen, schrijft Govert de Jong vandaag in Gardeners’ World: wekelijks borstelen, zand bijvullen, en eens per jaar groter onderhoud. Hij zet er vier alternatieven tegenover. Welke voor jou het minste werk is, hangt vooral af van wat er in je tuin gebeurt, en daar begint de keuze.

Wat kunstgras in de praktijk vraagt

Wie kunstgras heeft, heeft daar vaak goede redenen voor, want het blijft het hele jaar groen en je hoeft niet te maaien. Maar onderhoudsvrij is het niet. Gevallen blad en plantjes vallen erop extra op en moeten eraf, anders vervuilt de mat. Volgens Gardeners’ World wordt schoonmaken vaak gedaan met chemische middelen zoals onkruidverdelger, slijt de mat waardoor microplastics in bodem en grondwater terechtkomen, en verkleuren goedkopere soorten. De levensduur ligt op ongeveer 10 tot 20 jaar, afhankelijk van de kwaliteit. Daarna ligt er een nieuwe aanschaf te wachten, terwijl echt gras volgens hetzelfde artikel onbeperkt meegaat.

Ben je het zat, dan hoef je dus niet per se terug naar een strak gazon met wekelijks maaien. De eerlijke vergelijking is niet kunstgras tegen perfect gras, maar kunstgras tegen iets dat er wat wilder uit mag zien.

Vier alternatieven, en wanneer welke past

1. Gras dat niet perfect hoeft te zijn

Het minst spectaculaire alternatief en waarschijnlijk het minste werk. Maai alleen waar het nodig is, soms maar een paar keer per jaar. Madeliefjes, paardenbloemen, brunel en mos krijgen dan de ruimte, en daar komen wilde bijen, hommels, zweefvliegen en vlinders op af. Een kale plek is makkelijk te repareren, en bijzaaien is dan genoeg. Regenwater zakt bovendien beter weg, wat helpt als je last hebt van plassen in de tuin. Past goed als er gespeeld wordt en je tegen een rommeliger aanblik kunt.

2. Lage kruipende planten

Kruiptijm, kruipkamille en sedum blijven laag en vullen op den duur het vlak, zonder maaien. Wees wel eerlijk over het gebruik: bij intensief belopen zijn ze minder geschikt, zo waarschuwt De Jong. Mooi dus voor een strook langs een pad of een plek waar je zelden loopt, minder voor het stuk waar elke dag de voetbal ligt.

3. Houtsnippers

De snelste oplossing, en een goede bestemming voor snoeiafval. Snippers voelen zacht aan, houden water vast en zijn geschikt voor tuinpaden en rond speeltoestellen. De prijs daarvoor is dat ze na twee tot drie jaar vergaan zijn, en dan vul je de laag aan. Dat is werk, maar wel eens in de paar jaar, in plaats van elke week borstelen.

4. Halfverharding

Denk aan straatstenen met flinke kieren, waartussen gras en bloemrijke bodembedekkers groeien. Hier kun je op lopen en een tafel neerzetten, terwijl het groen blijft en water zijn weg vindt. Hetzelfde idee werkt op een terras met andere verharding. Van de vier vraagt dit de meeste aanleg. Twijfel je over je voortuin, dan zijn er ook manieren om een parkeerplek groen te houden, waar hetzelfde principe een rol speelt.

De Jong noemt nog een vijfde weg, die vooral iets is voor wie echt niets meer wil doen: de hele tuin weelderig laten vergroeien. Zijn voorbeeldtuin wordt alleen in het voorjaar bijgeknipt en krijgt in de herfst bladeren als mulch.

Wat je in november nog kunt doen

Het artikel in Gardeners’ World gaat niet in op het juiste moment, en dat is voor wie nu de tuin in wil wel de vraag. Het antwoord verschilt per alternatief.

Houtsnippers kun je wanneer je wilt neerleggen, omdat er niets hoeft aan te slaan. Heb je net gesnoeid, dan is dit het moment om dat snoeiafval te laten verhakselen. Halfverharding is vooral stratenwerk. Het zaaien in de voegen kun je, net als bij gras, beter uitstellen.

Bodembedekkers gaan nog net. Volgens een overzicht van Webwoordenboek kun je ze van september tot en met november planten, zolang het niet vriest en niet te droog is, al is september de beste maand. Heeft het net hard gevroren, wacht dan even, en kijk ook naar ons artikel over de eerste nachtvorst.

Gras is de lastigste. Graszaad heeft specifieke temperaturen nodig om te kiemen, en dat maakt inzaaien in november onzeker. Engelstalige tuinexperts zien het alleen onder voorwaarden nog zitten, en dat advies gaat niet over het Nederlandse klimaat. Wie op zeker wil spelen, wacht tot het voorjaar en harkt in de tussentijd. Blad dat op bestaand gras blijft liggen, houdt licht tegen en kan schimmels geven, schrijft ID.nl. Onder struiken of tussen vaste planten mag het juist blijven liggen, want daar geeft het bij het verteren voeding aan de bodem. Meer klussen voor deze maand staan in onze novemberlijst voor de tuin.

Zo maak je de keuze

Stel jezelf twee vragen. Hoe vaak wordt deze plek echt belopen? En hoeveel rommel kun je hebben? Wordt er veel gebruik van gemaakt en mag het er wild uitzien, kies dan gras dat niet perfect hoeft. Rond een speeltoestel passen snippers. Wil je stevig en netjes, dan is halfverharding het antwoord. En waar je zelden komt, doen kruipers het werk. Het hoeft ook niet één oplossing voor de hele tuin te zijn.