Van goudkluis tot huiskamer: wat je leert van de nieuwe Nederlandsche Bank
Een bank is geen huis, en een huis is geen bank. Toch staat er in de verbouwing van De Nederlandsche Bank in Amsterdam meer bruikbaars voor thuis dan je zou denken. Architectenbureau Mecanoo, onder leiding van Francine Houben, heeft het hoofdkantoor aan het Frederiksplein volledig vernieuwd. Dezeen liet het project op 15 november zien, en de rode draad is opvallend huiselijk. Mecanoo noemt het gebouw zelf de stadswoonkamer voor het publiek.
Van fort naar open huis
Het gebouw is uit 1968 en werd ontworpen door Marius Frans Duintjer, die volgens Mecanoo aansloot bij het modernisme van Mies van der Rohe. Door de veiligheidseisen werd het in de praktijk een fort, met hekken, grote rotsblokken en gewapende militaire politie. Sommigen noemden het het lelijkste gebouw van Nederland. Nu de goudvoorraad en de productie van bankbiljetten naar Zeist zijn verhuisd, kon het open.
Het meest geheime deel van het gebouw is daarbij het meest publieke geworden. De oude goudkluis van 61 meter lang is een tentoonstellingsruimte over goud, geld en de economie. Vloeren zijn deels weggezaagd zodat je de kluis van bovenaf ziet, en een overdekte straat met zitplekken langs de randen verbindt de binnenplaats met die kluis. De cilindrische toren die later naast het gebouw kwam, is zorgvuldig gesloopt, en op die plek ligt nu een openbare tuin.
In deze video van Mecanoo zie je het atrium en de nieuwe werkplekken van binnen.
Drie ideeën uit dit project werken ook in een gewoon huis, of je nu in een jarendertigwoning, een flat of een nieuwbouwhuis woont.
1. Haal je kleuren uit iets dat een verhaal heeft
Het kleurenschema in het gebouw is rood, blauw en oranje. Mecanoo haalde die kleuren uit de laatste serie Nederlandse guldenbiljetten. Daardoor voelen ze niet willekeurig, ook al zijn ze uitgesproken.
Thuis werkt dat net zo. Een kleurenpalet dat je uit een kleurenwaaier kiest, blijft vaak vlak. Haal je het uit een ding met betekenis, een oude poster, een vloerkleed van je ouders of een schilderij dat je al jaren meeneemt, dan hangt de kamer vanzelf aan elkaar. Leg dat ding naast de verfkaarten in de winkel en kies er twee of drie kleuren uit, niet meer. In de bank zit kleur niet alleen op de muur maar ook in keramiek, tapijten en meubels. Zo kun je thuis een kleur ook over materialen spreiden, in een kussen, een kleed of een kast.
2. Gooi het oude niet weg, maar maak er iets nieuws van
Het knapste aan dit project zit in wat er met het oude materiaal is gebeurd. De oude bruine gevelstenen zijn vermalen tot pigment voor de nieuwe rode keramische tegels. Het betonpuin van de gesloopte toren is deels gebruikt voor een nieuwe kade langs de gracht en verder geschonken aan sociale woningbouw in Amsterdam. Het lattenplafond is gemaakt van populieren uit de buurt, en op de wanden, in tapijten en in meubels zit vilt van gerecycled plastic. Zelfs de plantenbakken zijn circulair.
Een huis is kleiner, maar de vraag is dezelfde: wat heb je al, en wat kan het nog worden? Een oude tafel wordt met een nieuw blad een bureau, tegels die je eigenlijk gedateerd vond, ogen met nieuwe voegen ineens fris. Daar schreven we eerder over in oude badkamertegels houden. En hoe ontwerpers afgedankte meubels een tweede leven geven, lees je in ons stuk over gevonden meubels. Vilt op de wand is overigens ook thuis een goed idee, zeker in een ruimte die galmt; panelen van vilt kun je gewoon kopen en ophangen, zie akoestische panelen als wanddecoratie.
3. Laat oud en nieuw naast elkaar zien
Mecanoo heeft het karakter van 1968 niet weggepoetst. De oorspronkelijke wenteltrap is gebleven, en ernaast kwam een nieuwe wenteltrap van Mecanoo. De vroegere geldhal, een dubbelhoge zaal met boomvormige kolommen, is nu een vergadercentrum. Het oude blijft herkenbaar, en het nieuwe doet niet alsof het er altijd al was.
In een huis is dat vaak de mooiste keuze bij een verbouwing. Een originele trap, een oude schouw of een glas-in-loodraam hoef je niet te laten verdwijnen omdat de rest modern wordt. Laat het staan en zet er iets eigentijds naast, liever dan een namaakversie van het oude. Het contrast vertelt dat het huis een geschiedenis heeft, en dat maakt een interieur interessanter dan een kamer waarin alles uit dezelfde winkel en hetzelfde jaar komt.
Licht waar je het gebruikt
Een laatste detail is het noemen waard. Voor de bank zijn tafels op maat gemaakt met de lampen erin verwerkt, en het gebouw draait volgens een schatting op 80 procent minder energie, onder meer door geventileerd dubbel glas met ingebouwde zonwering. Thuis hoef je niet je kozijnen te vervangen om iets van dat idee mee te nemen: licht dat bij de plek hoort waar je zit, in plaats van één lamp in het midden van het plafond, maakt een kamer al een stuk prettiger.




Geef een reactie