Zonwering vergeleken: screens, rolluiken, uitvalscherm of aan de binnenkant
Zonwering wordt gekocht in juli, en dat is precies de verkeerde maand. In juli is de levertijd het langst, de prijs het hoogst en de beslissing het slechtst onderbouwd, want je kiest onder de druk van een slaapkamer van negenentwintig graden. September is de verstandige maand: de zomer ligt vers genoeg in het geheugen om te weten welke ramen het probleem waren, en er is tijd om offertes te vergelijken en eventueel een vergunning te regelen.
De belangrijkste vraag bij die vergelijking is niet welk type het mooist is, maar of het aan de binnenkant of aan de buitenkant van het glas komt. Dat verschil is groter dan alle andere verschillen bij elkaar.
Waarom buiten zoveel beter werkt dan binnen
Zonlicht dat door het glas valt, wordt binnen omgezet in warmte. Een rolgordijn dat aan de binnenkant hangt, vangt die warmte pas op als hij al binnen is: het licht is dan al door het glas gegaan en de energie zit al in de kamer. Zo’n gordijn houdt daardoor ruwweg een derde van de warmte tegen. Buitenzonwering onderschept het zonlicht voordat het het glas raakt, en komt daarmee op tachtig tot negentig procent.
Dat verschil merk je niet in graden op de thermometer maar in het verloop van de dag. Met binnenzonwering loopt een zuidkamer alsnog op, alleen wat langzamer. Met buitenzonwering blijft hij vlak. Dat is de reden dat ik mensen met een echt warm huis nooit aanraad om te beginnen bij het duurste binnengordijn: dat is het meeste geld voor het minste effect.
De opties naast elkaar
| Type | Warmte tegenhouden | Zicht naar buiten | Verduistert | Prijs per raam, geplaatst | Let op |
|---|---|---|---|---|---|
| Ritsscreen buiten | Zeer goed, 85 tot 90 procent | Ja, doorzicht blijft van binnen naar buiten | Nee | 700 tot 1500 euro | Windvast door de ritsgeleiding, geschikt voor hoge verdiepingen |
| Rolluik | Zeer goed, tot 90 procent | Nee, of alleen door de kiepstand | Ja, vrijwel volledig | 800 tot 1800 euro | Doet ook iets tegen inbraak en geluid, en isoleert in de winter |
| Knikarmscherm of markies | Goed op de gevel, ook voor het terras | Ja | Nee | 1500 tot 3500 euro | Moet bij wind naar binnen, ook met een windsensor |
| Uitvalscherm | Goed, houdt de warmte van het glas af | Deels, je kijkt eronderdoor | Nee | 600 tot 1200 euro | Weinig ruimte nodig, geschikt voor smalle ramen |
| Zonwerende folie op het glas | Redelijk tot goed, 50 tot 70 procent | Ja, maar het glas wordt donkerder | Nee | 60 tot 110 euro per m2 | Werkt het hele jaar door, ook in de winter als je juist zon wilt |
| Plisségordijn met reflecterende zijde | Matig, 30 tot 45 procent | Bij een transparante stof deels | Verduisterende varianten wel | 150 tot 450 euro | Isoleert in de winter juist goed door de luchtkamers |
| Rolgordijn of lamellen binnen | Matig, 25 tot 40 procent | Bij lamellen instelbaar | Verduisterende varianten wel | 80 tot 350 euro | Goedkoop, snel en overal te krijgen |
| Beplanting of een overstek | Goed in de zomer, en niets in de winter | Ja | Nee | Sterk wisselend | Een loofboom of druif houdt zomerzon en laat winterzon door |
De prijzen zijn indicaties voor een standaard raam van ongeveer 100 bij 200 centimeter, inclusief montage. Binnenzonwering koop je bij woonwinkels, warenhuizen en bouwmarkten, en op maat bij een raamdecoratiespeciaalzaak. Buitenzonwering laat je vrijwel altijd door een zonweringsbedrijf inmeten en monteren, en het loont om twee of drie offertes naast elkaar te leggen, want de verschillen tussen leveranciers zijn bij dit soort producten aanzienlijk.
Welke ramen tellen mee
Niet elk raam heeft zonwering nodig, en dat is de post waar het meeste geld wordt weggegooid. Ramen op het noorden krijgen geen directe zon en hebben dus geen zonwering nodig. Ramen op het oosten krijgen ochtendzon, die vroeg warm maakt maar zelden een probleem is omdat het huis dan nog koel is. Ramen op het zuiden hebben de meeste zonuren, maar de zon staat er hoog en een overstek of een uitvalscherm doet daar veel.
Het echte probleem zit vrijwel altijd op het westen. De middag- en avondzon staat laag, schijnt diep de kamer in en komt op het moment dat het huis al de hele dag heeft staan opwarmen. Wie budget heeft voor twee ramen, doet die twee. En dakramen zijn een categorie apart: die krijgen de meeste straling van allemaal en warmen een zolderkamer in een uur onbewoonbaar op. Buitenzonwering op een dakraam is de ingreep met verhoudingsgewijs het meeste effect in het hele huis.
Vergunning, VvE en huur
Zonwering aan de achtergevel is in de regel vergunningsvrij. Aan de voorgevel of aan een zijgevel die vanaf de openbare weg zichtbaar is, kan de gemeente eisen stellen, en in een beschermd stadsgezicht is dat vrijwel zeker het geval. De vergunningcheck van de rijksoverheid geeft daar uitsluitsel over.
Woon je in een appartement, dan is de gevel gemeenschappelijk eigendom en beslist de VvE. Veel VvE’s hebben een standaardmodel en een standaardkleur vastgelegd, juist om te voorkomen dat elk balkon er anders uit gaat zien. Vraag dat op voordat je gaat inmeten. Bij een huurwoning vraag je toestemming aan de verhuurder, en bij corporaties is buitenzonwering soms zelfs onderdeel van een verbeteringspakket waar je een verzoek voor kunt indienen.
Bediening: waar je later blij mee bent
Handbediening is goedkoper en gaat langer mee, en bij één of twee ramen op ooghoogte is het prima. Zodra het om meerdere ramen gaat, of om ramen die je alleen bereikt door over een bank te klimmen, wordt elektrische bediening het verschil tussen zonwering die je gebruikt en zonwering die de hele zomer omhoog blijft.
De meest onderschatte toevoeging is de zonautomaat: een sensor die de screens laat zakken als de zon op die gevel schijnt en ze weer optrekt als het bewolkt is. Het punt is namelijk dat zonwering alleen werkt als hij naar beneden is voordat de kamer warm wordt, en dat is precies het moment waarop niemand thuis is. Een windsensor is bij knikarmschermen en markiezen geen luxe maar noodzaak, want een uitgeklapt doek is bij windkracht zes verloren.
Wat je er in de winter aan hebt
Rolluiken en plissés met luchtkamers werken twee kanten op: ze houden in de zomer de warmte buiten en in de winter een deel van de warmte binnen. Een gesloten rolluik voor een enkelglas raam scheelt merkbaar in de nachttemperatuur van die kamer. Screens en markiezen doen dat niet, want die zijn open van weefsel en dienen alleen de zomer.
Voor wie dat winterrendement zoekt zonder aan de gevel te bouwen, blijft goed geplaatst textiel binnen een serieuze optie. De winst zit dan niet in de stof maar in hoe hij hangt: een rail die breder en hoger zit dan het raam en gordijnen die tot op de vloer vallen, sluiten de koude luchtstroom langs het glas af. Dat is de goedkoopste vorm van isolatie die er bestaat, en het staat in dezelfde categorie als de kleine ingrepen waarmee je energie bespaart zonder aan de constructie te komen.
Wat ik zelf zou doen
Eén raam tegelijk, en beginnen bij het westen of bij het dakraam. Buitenzonwering waar het kan, met een zonautomaat erbij, en pas daarna kijken of de rest van het huis nog iets nodig heeft. In vrijwel elk huis waar ik dat heb zien gebeuren, bleek na dat ene raam de rest van de lijst ineens korter dan gedacht. En dat is geld dat je niet aan gordijnen hoeft uit te geven die het probleem toch niet oplossen.




Geef een reactie