Knoflook planten in oktober: zo makkelijk doe je het in je tuin of op je balkon

De knoflook in je keukenla komt waarschijnlijk van ver. Volgens Gardeners’ World, dat op 20 oktober een kweekgids publiceerde, is de meeste knoflook in Nederlandse supermarkten afkomstig uit Spanje of China. Zonde, want knoflook is een van de makkelijkste gewassen die je zelf kunt telen. Je poot hem nu, je kijkt er de hele winter nauwelijks naar om, en volgende zomer hang je je eigen bollen te drogen. Een moestuin heb je er niet voor nodig, een paar flinke potten op het balkon volstaan.

Oktober en november zijn de maanden. De grond is dan nog warm genoeg om de teentjes wortels te laten maken voordat het gaat vriezen, en die koude periode heeft knoflook juist nodig. Pas na een flinke tijd kou deelt de bol zich op in losse tenen. Er bestaan ook soorten die je in maart kunt poten, maar die moet je bij het kopen bewust zo uitzoeken, en de meeste knoflook hoort nu de grond in.

Welke teentjes je poot, en waarom niet die uit de supermarkt

Knoflook kweek je niet uit zaad maar uit losse tenen. Elk teentje groeit uit tot een complete nieuwe bol. Het ligt voor de hand om gewoon een bol uit de supermarkt te pakken, maar dat raadt Gardeners’ World af. Die bollen zijn vaak behandeld zodat ze in de winkel niet gaan kiemen, en dat werkt in je tuin net zo goed tegen je. Koop daarom pootknoflook, bij voorkeur biologisch, bij het tuincentrum, een kwekerij in de buurt of een online zadenhandel.

In de schappen kom je twee typen tegen. Hardneck-knoflook verdraagt winterkou goed en past daardoor prima bij ons klimaat. Softneck-knoflook geeft vaak meer tenen per bol en is na de oogst langer houdbaar, maar is gevoeliger voor een strenge winter. Voor potten op een balkon zou ik voor hardneck gaan. Een pot bevriest sneller dan de volle grond, en dan wil je een soort die daar tegen kan.

Wat je nodig hebt

• Pootknoflook, reken één teentje per bol die je wilt oogsten
• Compost of goed verteerde stalmest voor de tuin
• Voor het balkon potten van minstens 15 centimeter breed en diep, met gaten in de bodem
• Turfvrije universele potgrond
• Een stuk vliesdoek of een vogelvriendelijk net
• Een plantschepje of plantstok

Potgrond hoef je niet per se te kopen. Met ons recept voor turfvrije potgrond voor balkonbakken meng je hem zelf, en dat mengsel laat water goed door. Dat is precies wat knoflook in een pot nodig heeft.

Knoflook poten in de tuin

1. Haal onkruid en de resten van je zomergroenten weg.
2. Werk wat compost of verteerde stalmest door de bovenlaag en hark de grond vlak.
3. Breek de bol pas vlak voor het planten open en houd de grootste tenen apart. Grote tenen geven grote bollen.
4. Zet elk teentje met de platte kant naar beneden in de grond, zo diep dat de punt ongeveer 2,5 centimeter onder de oppervlakte zit.
5. Houd 15 centimeter tussen de tenen en 30 centimeter tussen de rijen.
6. Leg vliesdoek of een net over de rij tot de groene puntjes zo’n 5 centimeter hoog zijn. Vogels zien die jonge puntjes nogal eens aan voor wormen en trekken ze eruit.

Blijft er na een regenbui water op je grond staan, poot dan op ruggen. Je schept een langwerpig heuveltje van ongeveer 15 centimeter hoog en zet de teentjes daarin. Knoflook is goed winterhard, maar in grond waar het regenwater blijft staan rotten de tenen weg.

Knoflook op je balkon

In een pot is knoflook misschien nog wel makkelijker dan in de tuin. Je hebt geen onkruid, je kiest zelf de grond en je hebt geen last van witrot, de schimmel die in sommige moestuinen jarenlang in de bodem blijft zitten. Gardeners’ World houdt drie teentjes aan in een pot van 15 centimeter en zes in een pot van 30 centimeter. Omdat elk teentje één bol oplevert, weet je dus vooraf wat je oogst. Een rij van drie balkonpotten van 30 centimeter is goed voor achttien bollen, en daarvoor heb je achttien flinke teentjes nodig.

Zet de potten op een plek waar ze zon krijgen en niet in een plas water komen te staan, dus liever op potvoetjes dan op een schotel. Water geven hoeft in de winter nauwelijks. Vanaf april, als je de planten echt ziet groeien, geef je voeding met veel stikstof, zoals gedroogde kippenmest of brandnetelgier. Rond half mei, met de IJsheiligen, stop je daarmee. Heb je een kas of koude bak, dan kun je de teentjes ook eerst in losse potjes laten aanslaan. Wat een kas in de herfst verder voor je groeiseizoen doet, lees je in ons eerdere stuk.

Van poten tot oogsten

Na het poten heb je er weinig werk aan. Geef in het voorjaar en het begin van de zomer water als het droog is, en trek onkruid met de hand uit, want met een schoffel beschadig je makkelijk de bollen. Verschijnt er een bloemstengel, knip die dan weg. Weggooien hoeft niet, de stengels zijn lekker in een roerbakgerecht.

Vanaf eind juni kleurt het loof geel en later bruin. Dat is het teken dat de bollen rijp zijn. Steek ze voorzichtig uit de grond, laat ze ongeveer een week drogen op een zonnige, beschutte plek of op een rek, en hang ze bij vochtig weer onder een afdak, bijvoorbeeld gevlochten aan hun loof. Op een koele, donkere en luchtige plek waar het niet vriest, blijft goed gedroogde knoflook tot tien maanden goed. Wie nu poot, heeft dus tot ver in het volgende voorjaar eigen knoflook in de keuken.