De bijkeuken krijgt een upgrade: wat een bantry is en hoe je er een maakt

Een nieuw woord uit de Engelstalige woonbladen, en deze keer zit er iets bruikbaars achter. De bantry is een samentrekking van bar en pantry, de voorraadkast. Het idee is één plek waar je pasta, koffie en de broodrooster bewaart en waar ook de glazen, flessen en een werkblad voor een drankje staan. Apartment Therapy schreef er op 22 oktober over onder de noemer hybride kamers, en dat dekt het goed.

Waar het idee vandaan komt

In Britse en Amerikaanse huizen is de pantry een vaste ruimte naast de keuken, en in oudere huizen bestaat ook de butler’s pantry, het kamertje tussen keuken en eetkamer waar vroeger het servies en het tafelzilver stonden. Ontwerpers trekken daar nu de drankkast bij in. Richard Davonport van het Britse keukenbedrijf Davonport legt in Ideal Home uit dat voorraad en drank vroeger gescheiden werden bewaard, de een in de voorraadkast en de ander in een dressoir elders in huis. Nu de keuken de plek is waar gekookt, gewerkt en ontvangen wordt, komt dat samen in één zone.

Interessant is dat niet iedereen het een trend wil noemen. De Amerikaanse ontwerper Jessica Helgerson zegt in Homes & Gardens dat ze dat woord liever niet gebruikt voor iets wat je inbouwt, omdat een trend suggereert dat het er straks weer uit moet. Haar argument is dat zo’n ruimte werkt als hij twee taken heeft die je allebei echt gebruikt. Daar ben ik het mee eens, en het is ook de beste toets voor je eigen huis. Een bantry is geen bar die je af en toe gebruikt, maar een voorraadkast waar toevallig ook de glazen staan.

Wat de Nederlandse versie is

Een aparte pantry heeft bijna niemand hier. Wat veel Nederlandse huizen wel hebben is een bijkeuken, of een hoge kastenwand in de keuken zelf. Daar past het idee prima in. Je hebt geen extra kamer nodig, alleen een indeling die twee functies naast elkaar zet zonder dat het een rommelhok wordt.

Davonport beschrijft hoe zo’n kast in lagen werkt, en dat is goed te vertalen naar een gewone kastenwand.

• Onderin diepe laden voor droogwaren, snacks en ontbijtspullen. Die zie je niet, en dat is de bedoeling.
• In het midden een werkblad waarop ’s ochtends het koffieapparaat staat en ’s avonds de drankjes worden gemaakt. Een stopcontact op die hoogte is onmisbaar.
• Bovenin open planken of glazen deurtjes voor glazen, karaffen en flessen die je wel wilt laten zien.

In een bijkeuken kan dat langs één wand, naast de wasmachine of tegenover de voorraadkast. Let wel op de vloer en het vocht, want een bijkeuken met natte jassen en een droger is niet de beste plek voor open schappen met glas. Welke vloer daar tegen kan, lees je in ons stuk over vloeren voor natte ruimtes. Wie vooral meer bergruimte zoekt, vindt in onze uitleg over de juiste bijkeukenkast de maten en soorten op een rij.

Deuren dicht, of juist niet

Een groot deel van de bantry’s in de Engelse bladen zit achter deuren die je openschuift en in de zijkant laat verdwijnen. Dicht ziet de keuken eruit als een kast, open is het een werkplek. Dat werkt het best als je keuken open is naar de woonkamer, omdat je dan niet de hele avond tegen een broodrooster en een stapel ontbijtbordjes aankijkt. Hetzelfde principe kwam terug toen ontwerpers het kookeiland lieten vallen voor een rustigere keuken.

Heb je geen ruimte voor schuifdeuren, dan doen glazen deurtjes in het bovendeel het meeste werk. Davonport en lichtontwerper Massimo Buster Minale noemen allebei verlichting in de kast als het verschil tussen een voorraadkast en iets wat gezellig voelt. Een ledstrip onder de bovenste plank, het liefst dimbaar, is genoeg. Overdag zet je hem fel voor het koken, ’s avonds laag als er bezoek is.

Ook zonder drank

Het woord bar zet mensen op het verkeerde spoor. Het Britse blad Homebuilding wijst erop dat thee, koffie en frisdrank er net zo goed in passen. Een koffiehoek met de bonen, de molen, de mokken en een plank met theeblikken is in feite hetzelfde concept, en voor veel huishoudens nuttiger. Het gaat om één plek waar alles voor één handeling bij elkaar staat, zodat de rest van het aanrecht leeg blijft.

Begin klein. Ruim één hoge kast leeg, zet de koffie en de glazen erin, leg er een plank op werkbladhoogte in en kijk een maand of je hem echt gebruikt. Pas als dat zo is, loont het om een kast op maat te laten maken. Dan bouw je iets in waar je om de twee functies blij mee bent, en niet om het woord.