Eerste nachtvorst in aantocht: welke planten zet je nu binnen of pak je in?

Het lijkt erop dat begin november de eerste lichte nachtvorst kan komen, schreef Gardeners’ World op 2 november. Bomen en inheemse planten kunnen daar prima tegen en hebben kou soms zelfs nodig. Het gaat om exotische en andere kwetsbare planten, en bij die planten maakt het veel uit waar ze staan. Een oleander in een pot op het balkon loopt een ander risico dan een dahlia in de border.

Daarom hieronder geen algemene tips maar een lijstje per plek. Kijk daarnaast naar het weerbericht voor je eigen regio, want of het bij jou echt gaat vriezen verschilt per streek.

Welke plant kan wat hebben

Dit is de korte versie. De richtwaarden komen van de Belgische bouwmarkt Hubo, die ze zelf koppelt aan Belgische winters. Zie ze als grove grens en niet als exact getal. Voor de kuipplanten vind je meer in ons eerdere overzicht van wat wanneer naar binnen moet.

Op het terras: inpakken waar ze staan

Op het terras staan vaak de grote potten die je niet zomaar naar binnen tilt. Ze hebben dan ook een zwak punt. Vorst komt volgens Gardeners’ World niet alleen van boven, maar ook van de zijkant en soms van onderen, en dat maakt de wortels in een pot extra kwetsbaar. Begin dus bij de pot en niet bij de kruin.

Wikkel de pot in met noppenfolie of een wollen doek en hang vliesdoek over de plant, bijvoorbeeld bij een olijfboom. Haal de schotels weg en zet de pot op potvoetjes, zodat water kan weglopen in plaats van te bevriezen of wortelrot te geven. Bij een kwetsbare plant kun je met bamboestokken en vliesdoek een soort tent bouwen, vastgezet met touw.

Plastic verdient één kanttekening. Noppenfolie om de pot of als tent mag, maar een plastic zak direct over de plant raadt Gardeners’ World af. Plastic kan water tegen de plant duwen, waardoor de bevriezingsschade juist groter wordt.

Op het balkon: bij elkaar of naar binnen

Op een balkon kun je geen pot ingraven, dus die bekende tip valt af. Wat wel werkt is potten dicht bij elkaar zetten, tegen een warme muur, zodat ze elkaar beschermen tegen de elementen. Wikkel ook hier de potten in. Balkonpotten zijn vaak klein genoeg om te verhuizen, dus naar binnen is hier vaak de eenvoudigste keuze.

Zet ze dan niet in de warme woonkamer. Veel mediterrane planten doen het volgens Hubo in de winter het best bij 5 tot 10 graden, op een lichte plek met wat ventilatie. Warmteminnende planten zoals een peperplant mogen iets warmer, rond de 10 tot 15 graden volgens Gardeners’ World. Warmer dan dat en de plant komt uit zijn rust. Controleer ze binnen af en toe op spint en wolluis, en houd rekening met het lagere lichtniveau in de wintermaanden. Blijft je balkon in gebruik, dan vind je in ons stuk over een herfstproof balkon de rest van de inrichting.

In de border: de grond is je isolatie

In de volle grond zit het risico vooral bij de wortels. Breng daarom een laag mulch aan van zo’n 5 centimeter. Gevallen bladeren zijn daarvoor prima, en heb je er te weinig dan kun je ze ook bij de buren of van straat halen. Dit werkt ook bij planten die net niet winterhard zijn, zoals de Afrikaanse lelie.

Voor knollen en bollen moet je kiezen. Dahlia’s zijn gevoelig voor vorst en langdurige nattigheid. Op goed doorlatende grond zoals zand, bij weinig vorst en onder een laag stro, kun je het erop wagen ze te laten zitten. Wil je zekerheid, haal ze dan uit de grond en bewaar ze koel, donker en droog. Ook canna’s, gladiolen en knolbegonia’s kun je uit de grond halen zodra ze zijn gestopt met groeien.

En laat de snoeischaar liggen. Dode stengels beschermen de plant, en bieden schuilplaatsen aan tuindieren. Vooral een hortensia die je nu terugzet kan schade oplopen, zie ook wat je in het najaar wel en niet snoeit. Loop verder niet of nauwelijks over bevroren gras, want daar komen kale plekken van. Meer klussen voor deze maand staan in onze lijst voor november.

Als het vanavond ineens gaat vriezen

Geen tijd meer om alles in te pakken? Begin dan bij de planten bovenaan de tabel, die je binnen kunt zetten. Schuif de rest van de potten bij elkaar tegen de muur. Over kleine planten in de grond zet je een lege pot omgekeerd, misschien wel de snelste manier. Haal die de volgende dag weer weg zodra het weer het toelaat, zodat de plant weer licht krijgt.

Een lichte nachtvorst vraagt dus vooral om schuiven en afdekken. Gaat het later in de winter echt streng vriezen, houd dan ook de planten in de kas of onder vlies in de gaten. Voor de oleander geldt daarbij dat je het snoeien tot februari bewaart.