Alles tegen de muur en toch geen ruimte: de fout in je woonkamer

Je hebt de bank tegen de lange muur gezet, de kast tegen de korte, de fauteuil in de hoek en de salontafel precies in het midden. Op papier heb je de kamer zo groot mogelijk gemaakt. In het echt loop je er doorheen en voelt het er kaal, een beetje als een wachtkamer. Dat gevoel heeft een oorzaak, en die zit niet in wat je hebt gekocht maar in waar het staat.

Apartment Therapy beschrijft het als de misser die ontwerpers het vaakst zien en die tegelijk het makkelijkst te repareren is, namelijk elk meubelstuk pal tegen een muur duwen in plaats van het een klein stukje de kamer in te halen. Ontwerper Genna Jacobs Freeman van Space Design Collective vat het samen als een afgrond in het midden van de kamer, een holle, ongebruikte plek die je aanstaart. Dat is precies het gevoel dat je niet kunt benoemen als je binnenkomt.

Waarom de rand van de kamer je tegenwerkt

Als alles tegen de muren staat, trek je met je meubels de plattegrond over. Je oog volgt die lijn en leest daardoor meteen de maten van de kamer af, inclusief het lege gat in het midden. Er is geen enkele plek waar je blik blijft hangen, dus de ruimte valt uiteen in een rand met spullen en een leeg vlak.

Haal je één stuk los van de muur, dan gebeurt er iets anders. Je maakt een zone, en achter dat meubel ontstaat een tweede, kleinere ruimte. Freeman legt uit dat een paar centimeter lucht al genoeg is om dat effect te krijgen. Het gaat dus niet om een halve meter opofferen, wat in een Nederlandse woonkamer van pakweg drie bij vijf meter ook niet kan.

Wat je in een kamer van drie bij vijf meter wel kunt doen

Begin bij de bank, want dat is het grootste en zwaarste blok en hij bepaalt de rest. Trek hem een handbreedte van de muur af, zodat er lucht achter zit. Het verschil is klein op de meetlat en groot in de kamer. Volgens ontwerper Liad Schwartz van Interiors with Liad is één zwevend meubelstuk vaak al genoeg, mits je het verankert met een vloerkleed dat er onderuit komt. Zonder dat kleed oogt de bank verdwaald in plaats van bewust geplaatst. Welk formaat je dan nodig hebt en waarom te klein de meest gemaakte fout is, leggen we uit in ons stuk over het vloerkleed en het juiste formaat.

De ruimte achter de bank is daarna gratis winst. Een smalle, ondiepe sidetable past er vaak precies en draagt een lamp, een plant of een stapel boeken. Zelf zet ik er het liefst een schemerlamp neer, want licht op halve hoogte achter de zitplek doet meer voor de sfeer dan een plafondlamp ooit gaat doen. Heb je die ruimte niet nodig, dan is het een prima bergplek voor ingelijste platen die je nog niet hebt opgehangen.

Schwartz noemt ook de echte reden waarom mensen het niet doen, en dat is simpelweg te weinig vierkante meters. Dat argument klopt alleen niet helemaal. In een volle kamer werkt het namelijk beter om één meubel te schrappen dan om alles strak tegen de wanden te persen. Een fauteuil die schuin in de hoek staat in plaats van erin geduwd, een kast die je niet in de nis maar ernaast zet, dat soort verschuivingen kosten niets.

Waar je in een Nederlands huis tegenaan loopt

Twee dingen maken het hier lastiger dan op de Amerikaanse foto’s bij zulke adviezen. De radiator zit meestal onder het raam, dus daar wil je niets voor zetten dat de warmte tegenhoudt. En de stopcontacten zitten aan de wanden, waardoor een zwevende bank of lamp al snel een snoer over de vloer betekent. Een platte snoergoot onder het vloerkleed lost dat op, en anders verplaats je de lamp naar de kant waar wel een contactdoos zit.

Verder geldt dat een woonkamer met veel harde vlakken en weinig meubels in het midden ook akoestisch tegenvalt. Hoe leger het midden, hoe meer je jezelf hoort praten. Dat is een apart probleem met een eigen oplossing, en die staat in ons artikel over waarom je woonkamer galmt.

Probeer het gewoon een avond. Schuif de bank een stuk naar voren, leg het kleed eronder, zet een lamp achter de rugleuning en kijk de volgende ochtend nog eens. Bevalt het niet, dan duw je alles in twee minuten terug.