Vijftien tuinklussen die je half september nog wilt doen

Half september is het drukste moment van het tuinjaar en tegelijk het moment waarop de meeste mensen er klaar mee zijn. De zomer is voorbij, het gras groeit nauwelijks nog, en de neiging om alles maar te laten tot het voorjaar is groot. Toch is dit de week waarin oogsten, snoeien en planten door elkaar heen lopen, en waarin één zaterdag werk het verschil maakt voor hoe je tuin er in maart uitziet.

De redactie van Gardeners’ World zette vijftien klussen voor deze week op een rij. Hieronder staan ze gegroepeerd, zodat je ze in één ronde door de tuin kunt afwerken in plaats van vijftien keer heen en weer te lopen.

Oogsten en binnenhalen

1. Haal onrijpe buitentomaten binnen. Ze worden buiten niet meer rood nu de nachten koud worden. Binnen rijpen ze wel door, en een banaan ernaast versnelt dat.
2. Oogst rijp fruit meteen. Blijft het hangen of liggen, dan beschadigt het en trekt het wespen, muizen en schimmel aan.
3. Haal gladiolen uit de grond. De knollen overleven een strenge winter in de volle grond zelden. Droog ze en bewaar ze vorstvrij.
4. Snijd uitgebloeide bonenplanten af bij de grond. Laat de wortels zitten: die geven bij het vergaan langzaam stikstof af aan de bodem.

Opruimen en ziektes voorkomen

1. Haal zieke tomatenplanten uit de kas en maak de kas daarna goed schoon, anders neem je de ziekte mee naar volgend seizoen.
2. Maak lege potten schoon. In oude potgrond en plantenresten overleven ziektes die in het voorjaar terugkomen zodra je opnieuw plant.
3. Zoek naar slakkeneitjes. Slakken leggen bij warm weer meerdere keren per jaar eitjes. Raap wat je op de grond en onder bladeren vindt, dan verklein je de kans op een plaag later.
4. Controleer de steunen van jonge bomen. De herfststormen komen eraan en een boomband die is ingegroeid of losgeraakt, merk je pas als de boom scheef staat.

Snoeien, en vooral: niet snoeien

1. Snoei taxus nu, niet later. Vroeg in het najaar is het juiste moment als je deze haag maar één keer per jaar doet.
2. Snoei vaste geraniums stevig terug tot een kleine pol blad. Vind je het niet erg dat het er rommelig bij staat, laat ze dan tot het voorjaar staan: insecten schuilen er graag in.
3. Wacht met het snoeien van klimop. Klimop bloeit laat, en die bloei is tot in oktober voedsel voor bestuivers die dan nog vliegen. De bessen daarna zijn winterkost voor vogels.

Planten en vermeerderen voor later

1. Neem stekken van coniferen. Snoeimateriaal van de taxus is meteen stekmateriaal, en die stekken zijn volgend jaar klaar om uit te planten.
2. Plant winterperkgoed in de gaten die zijn ontstaan waar je zomerbloeiers hebt teruggesnoeid. Dit is ook een goed moment om nieuwe vaste planten de grond in te doen, want de bodem is nog warm.
3. Plant amaryllisbollen in potten binnen. Over zes tot acht weken bloeien ze, dus wie nu plant heeft ze rond de feestdagen in bloei.
4. Verwelkom spinnen. Het is spinnentijd en ze doen niets anders dan insecten wegvangen. Wil je er minder, laat dan ’s nachts het tuinlicht uit, want daar komen de insecten op af die de spinnen aantrekken.

Wat ik zelf zou doen als je maar één uur hebt

Als ik moest kiezen: de tomaten binnenhalen, de kas schoonmaken en de boomsteunen nalopen. Dat zijn de drie waar uitstel echt iets kost, want een zieke kas draagt zijn probleem door naar volgend jaar en een scheefgewaaide jonge boom komt nooit meer helemaal recht. De rest kan een week later ook nog.

Wat me aan deze lijst bevalt is dat er twee klussen in staan die neerkomen op niets doen: klimop laten staan en geraniums laten staan. Dat is jaren precies andersom geadviseerd, en het is de beste verandering die het tuinadvies heeft doorgemaakt. Wie dat verder wil doortrekken, kan er met een zelfgemaakt insectenhotel in hetzelfde weekend nog iets bij doen.

En als je toch in de grond bezig bent: dit is ook de periode voor voorjaarsbloeiers. Hoe diep en hoe ver uit elkaar die moeten, verschilt flink per soort, en dat hebben we per bol op een rij gezet. Staan de tuinmeubels er nog, bedenk dan meteen welke buiten kunnen overwinteren en welke naar de schuur moeten, dan hoef je daar in november niet meer over na te denken.