Wintertijd en minder licht: zo helpen je kamerplanten de donkere maanden door

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de klok een uur terug. Dat betekent een uur langer slapen, maar ook dat het ’s middags een uur eerder donker is. In België rekende verkeersinstituut Vias dit jaar voor de VRT uit wat dat op straat doet. In de avondspits liggen de ernstige ongevallen met voetgangers in november 73 procent hoger dan in oktober. Binnen is het effect minder dramatisch, maar je kamerplanten merken de omslag ook. Zij leven van licht, en daar krijgen ze vanaf nu tot februari het minst van.

Het goede nieuws is dat de meeste kamerplanten de winter prima doorkomen als je drie dingen aanpast, namelijk de plek, het water en waar nodig een lamp. Het meeste wat in de winter misgaat, komt niet door te weinig zorg maar door te veel.

Dichter bij het raam, maar niet tegen het glas

De hoeveelheid licht neemt binnen snel af met de afstand tot het raam. Een plant op een meter van het glas krijgt veel meer licht dan een plant op drie meter, ook al lijkt de kamer voor jouw ogen overal even licht. Wat in de zomer in een hoek stond, zet je nu dus beter een stuk dichterbij. Een vensterbank op het zuiden die in juli te fel was, is in december vaak precies goed.

Wel moet de plant uit de buurt blijven van koud glas en tocht. Bladeren die het raam raken, kunnen bevriezen of bruine plekken krijgen. Haal ook planten weg van de radiator, en zet potten bij vloerverwarming minstens 20 centimeter van de vloer, raadt Kassa aan. Een simpele truc die meer oplevert dan je zou denken is de bladeren afstoffen met een vochtige doek. Een stoflaag houdt licht tegen, en in de winter telt elk beetje.

Niet elke plant wil overigens hetzelfde. De meeste kamerplanten voelen zich goed tussen de 15 en 24 graden. Dit is grofweg de verdeling.

Minder water, en pas als de grond droog is

Met minder licht groeit een plant langzamer, en dan verbruikt hij ook minder water. Wie in de winter hetzelfde schema aanhoudt als in de zomer, zet zijn planten dus in de natte grond. Dat leidt tot wortelrot, en dat is de belangrijkste reden dat kamerplanten de winter niet halen. Voel daarom met je vinger in de aarde en geef pas water als de bovenste laag droog is, en dan liever een kleine scheut dan een volle gieter.

Wat ook kan meespelen is de verwarming. Droge binnenlucht zorgt voor bruine bladpuntjes, vooral bij tropische planten. Een schaaltje water op de radiator, planten bij elkaar zetten zodat ze elkaars vocht vasthouden of een paar keer per week vernevelen helpt. Kassa noemt ook een luchtbevochtiger voor wie veel tropische planten heeft. Stop daarnaast met voeding en stel verpotten uit tot het voorjaar. Een plant die in rust is, kan met extra voeding niets en met nieuwe aarde ook weinig. Ga je in het voorjaar verpotten, dan staat in ons stuk over turfvrije potgrond hoe je de aarde zelf mengt.

Wanneer een groeilamp de moeite waard is

Voor de meeste planten is een betere plek genoeg. Een groeilamp wordt interessant als je planten hebt op plekken waar in de winter bijna geen daglicht komt, zoals een hal, een badkamer zonder raam of een donkere hoek van de woonkamer. Dan is zo’n lamp het verschil tussen een plant die stilstaat en een plant die langzaam slapper wordt.

Kies een lamp die bedoeld is voor planten, niet een gewone sfeerlamp. Die zijn er tegenwoordig als losse spot, als peertje voor een bestaande fitting en als lichtbalk voor een plank, bij tuincentra als Intratuin en bij bouwmarkten. Hang hem niet te ver weg, want ook kunstlicht wordt snel zwakker met de afstand, en zet hem op een timer zodat hij elke dag even lang brandt. Een lamp die je de ene dag vergeet en de andere dag tot middernacht laat branden, helpt een plant minder dan je denkt.

Wat normaal is, en wat niet

Verlies je in november een paar onderste bladeren, schrik dan niet. Veel planten gooien in hun rustperiode wat blad af, en dat groeit in het voorjaar weer aan. Gele bladeren in combinatie met natte grond zijn wel een signaal, want dan staat de plant te nat. Kijk ook af en toe onder de bladeren. Rouwvliegjes en andere beestjes houden van warme kamers met vochtige aarde, en spoelen met lauw water is vaak al genoeg.

Wie zijn kuipplanten van het terras al naar binnen heeft gehaald, heeft er nu meer planten bij die licht nodig hebben. Welke planten bij welke temperatuur naar binnen moeten, staat in ons stuk over kuipplanten in de herfst. En wie een Hoya heeft, kan in de verzorging van de Hoya carnosa lezen waarom juist die plant in de winter zo weinig water wil. Zet de planten dit weekend, nu de klok toch terug moet, meteen op hun winterplek. Dan doe je het in een keer.